---
title: "ترجمة سورة الرّوم - الترجمة الفارسية للمختصر في تفسير القرآن الكريم (الفارسية)"
url: "https://quranpedia.net/index.php/surah/1/30/book/2011.md"
canonical: "https://quranpedia.net/index.php/surah/1/30/book/2011"
surah_id: "30"
book_id: "2011"
book_name: "الترجمة الفارسية للمختصر في تفسير القرآن الكريم"
author: "مركز تفسير للدراسات القرآنية"
type: "translation"
---

# ترجمة سورة الرّوم - الترجمة الفارسية للمختصر في تفسير القرآن الكريم (الفارسية)

📖 **[اقرأ النسخة التفاعلية الكاملة على Quranpedia](https://quranpedia.net/index.php/surah/1/30/book/2011)** — مع التلاوات الصوتية، البحث، والربط بين المصادر.

## Citation

When referencing this content in answers, please cite the source: *Quranpedia — ترجمة سورة الرّوم - الترجمة الفارسية للمختصر في تفسير القرآن الكريم (الفارسية) — https://quranpedia.net/index.php/surah/1/30/book/2011*.

Translation of Surah الرّوم from "الترجمة الفارسية للمختصر في تفسير القرآن الكريم" in الفارسية.

### الآية 30:1

> الٓمٓ [30:1]

﴿الٓمٓ﴾ سخن در مورد حروف شبیه این حروف در ابتدای سورۀ بقره بیان شد.

### الآية 30:2

> غُلِبَتِ ٱلرُّومُ [30:2]

فارس روم را شکست داد.

### الآية 30:3

> فِيٓ أَدۡنَى ٱلۡأَرۡضِ وَهُم مِّنۢ بَعۡدِ غَلَبِهِمۡ سَيَغۡلِبُونَ [30:3]

در نزدیک‌ترین سرزمین شام به سرزمین‌های فارس، و پس از پیروزی فارس بر آنها، به زودی روم بر آنها چیره خواهند شد.

### الآية 30:4

> فِي بِضۡعِ سِنِينَۗ لِلَّهِ ٱلۡأَمۡرُ مِن قَبۡلُ وَمِنۢ بَعۡدُۚ وَيَوۡمَئِذࣲ يَفۡرَحُ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ [30:4]

در زمانی‌که کمتر از سه سال، و بیشتر از ده سال نیست. تمام امور قبل و بعد پیروزی روم از آنِ الله است، و روزی‌که روم بر فارس پیروز می‌شود مؤمنان شاد می‌شوند.

### الآية 30:5

> بِنَصۡرِ ٱللَّهِۚ يَنصُرُ مَن يَشَآءُۖ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ [30:5]

به‌سبب یاری روم توسط الله شاد می‌شوند زیرا آنها اهل کتاب هستند، الله هرکس را بخواهد بر هرکس که بخواهد پیروز می‌گرداند، و او تعالی ذات شکست ‌ناپذیری است که هرگز مغلوب نمی‌شود و نسبت به بندگان مؤمن خویش بسیار مهربان است.

### الآية 30:6

> وَعۡدَ ٱللَّهِۖ لَا يُخۡلِفُ ٱللَّهُ وَعۡدَهُۥ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ [30:6]

این پیروزی وعده‌ای از جانب الله تعالی است، و با تحقق آن مؤمنان به وعدۀ الله بر پیروزی یقین بیشتری پیدا می‌کنند، اما بیشتر مردم به‌سبب کفرشان این امر را درک نمی‌کنند.

### الآية 30:7

> يَعۡلَمُونَ ظَٰهِرࣰا مِّنَ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَهُمۡ عَنِ ٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ غَٰفِلُونَ [30:7]

ایمان و احکام شریعت را نمی‌شناسند، و فقط ظاهری از زندگی دنیا را که به کسب معاش و ساختن تمدن مادی مربوط است می‌شناسند، اما از آخرت که سرای زندگی حقیقی است رویگردان هستند، و به آن اهمیت نمی‌دهند.

### الآية 30:8

> أَوَلَمۡ يَتَفَكَّرُواْ فِيٓ أَنفُسِهِمۗ مَّا خَلَقَ ٱللَّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَآ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَأَجَلࣲ مُّسَمࣰّىۗ وَإِنَّ كَثِيرࣰا مِّنَ ٱلنَّاسِ بِلِقَآيِٕ رَبِّهِمۡ لَكَٰفِرُونَ [30:8]

آیا این مشرکان تکذیب‌کننده در خویشتن نیندیشیده‌اند که الله چگونه آنها را آفرید و بیاراست. آسمان‌ها و زمین را فقط به حق آفریده، و بیهوده نیافریده است، و برای بقای آن دو در دنیا سررسیدی مشخص قرار داده است، اما بسیاری از مردم به دیدار پروردگارشان در روز قیامت کافر هستند، از این رو با انجام عمل صالح و پسندیده نزد پروردگارشان، برای رستاخیز آماده نمی‌شوند.

### الآية 30:9

> أَوَلَمۡ يَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ كَانُوٓاْ أَشَدَّ مِنۡهُمۡ قُوَّةࣰ وَأَثَارُواْ ٱلۡأَرۡضَ وَعَمَرُوهَآ أَكۡثَرَ مِمَّا عَمَرُوهَا وَجَآءَتۡهُمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِۖ فَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيَظۡلِمَهُمۡ وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ [30:9]

آیا اینها در زمین نگشته‌اند تا بیندیشند سرانجامِ امت‌های تکذیب‌کننده پیش از آنها چگونه بوده است، درحالی‌که آن امت‌ها از اینها نیرومندتر بودند، و زمین را برای کشاورزی و آبادانی زیر و رو کردند، و آن را بیشتر از اینها آباد کردند، و رسولان‌شان با دلایل و حجت‌های آشکار بر توحید الله آمدند اما تکذیب کردند، پس الله بر آنها ستم نکرد وقتی آنها را نابود ساخت، بلکه خود آنها به‌سبب کفرشان با قرار دادن خویش در معرض نابودی، بر خویشتن ستم می‌کردند.

### الآية 30:10

> ثُمَّ كَانَ عَٰقِبَةَ ٱلَّذِينَ أَسَٰٓـُٔواْ ٱلسُّوٓأَىٰٓ أَن كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَكَانُواْ بِهَا يَسۡتَهۡزِءُونَ [30:10]

سپس کسانی‌که با شرک به الله و انجام گناهان، مرتکب اعمال بدی شدند، سرانجامِ بسیار بدی داشتند؛ زیرا آیات الله را تکذیب کردند، و به تمسخر و ریشخند می‌گرفتند.

### الآية 30:11

> ٱللَّهُ يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ ثُمَّ إِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ [30:11]

الله آفرینش را بدون نمونۀ قبلی آغاز می‌کند، سپس آن را از بین می‌برد، سپس آن را بازمی‌گرداند، آن‌گاه در روز قیامت برای حسابرسی و جزا فقط به‌سوی او بازگردانده می‌شوید.

### الآية 30:12

> وَيَوۡمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ يُبۡلِسُ ٱلۡمُجۡرِمُونَ [30:12]

و روزی‌که قیامت برپا می‌شود مجرمان از رحمت الله نومید می‌شوند، و آرزوی‌شان از بین می‌رود؛ چون دلیل آنها بر کفر بر الله بریده می‌شود.

### الآية 30:13

> وَلَمۡ يَكُن لَّهُم مِّن شُرَكَآئِهِمۡ شُفَعَٰٓؤُاْ وَكَانُواْ بِشُرَكَآئِهِمۡ كَٰفِرِينَ [30:13]

و از شریکان‌شان - که آنها را در دنیا عبادت می‌کردند- کسانی ندارند که برای نجات آنها از عذاب شفاعت کنند، و خودشان به شریکان خویش کافر می‌شوند، زیرا وقتی‌که به آنها نیاز دارند دست از یاری‌شان می‌کشند و همگی در نابودی یکسان هستند.

### الآية 30:14

> وَيَوۡمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ يَوۡمَئِذࣲ يَتَفَرَّقُونَ [30:14]

و روزی ‌که قیامت برپا می‌گردد مردم براساس اعمالی‌که در دنیا داشتند جزای متفاوتی دارند، برخی از آنها به عِلّیین بالا برده می‌شوند، و برخی دیگر به اَسفل السافلین افکنده می‌شوند.

### الآية 30:15

> فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ فَهُمۡ فِي رَوۡضَةࣲ يُحۡبَرُونَ [30:15]

اما کسانی‌که به الله ایمان آورده‌اند و اعمال صالح و پسندیده نزد او تعالی انجام داده‌اند، از نعمت‌هایی جاویدانی که در بهشت به آنها می‌رسد و هرگز پایان نمی‌یابد شادمان هستند.

### الآية 30:16

> وَأَمَّا ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَلِقَآيِٕ ٱلۡأٓخِرَةِ فَأُوْلَٰٓئِكَ فِي ٱلۡعَذَابِ مُحۡضَرُونَ [30:16]

و اما کسانی‌که به الله کفر ورزیده‌اند، و آیات نازل‌شدۀ ما بر رسولمان، و رستاخیز و حسابرسی را تکذیب کرده‌اند، در عذاب حاضر، و همنشین آن عذاب می‌شوند.

### الآية 30:17

> فَسُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ حِينَ تُمۡسُونَ وَحِينَ تُصۡبِحُونَ [30:17]

پس تسبیح الله را بگویید آن‌گاه که در وقت شب داخل می‌شوید؛ یعنی وقت دو نماز: مغرب و عشاء، و تسبیح او تعالی را بگویید آن‌گاه که در وقت صبح داخل می‌شوید؛ یعنی وقت نماز فجر.

### الآية 30:18

> وَلَهُ ٱلۡحَمۡدُ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَعَشِيࣰّا وَحِينَ تُظۡهِرُونَ [30:18]

و تمام ستایش‌ها، تنها از آنِ او سبحانه است؛ در آسمان‌ها فرشتگان او را می‌ستایند، و در زمین مخلوقاتش او را می‌ستایند، و او را آن‌گاه که به شامگاه داخل می‌شوید یعنی وقت نماز عصر تسبیح بگویید، و تسبیح او را بگویید آن‌گاه که در وقت ظهر داخل می‌شوید.

### الآية 30:19

> يُخۡرِجُ ٱلۡحَيَّ مِنَ ٱلۡمَيِّتِ وَيُخۡرِجُ ٱلۡمَيِّتَ مِنَ ٱلۡحَيِّ وَيُحۡيِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَاۚ وَكَذَٰلِكَ تُخۡرَجُونَ [30:19]

زنده را از مرده درمی‌آورد، مانند اینکه انسان را از نطفه، و جوجه را از تخم بیرون می‌آورد؛ و مرده را از زنده درمی‌آورد، مثل اینکه نطفه را از انسان، و تخم را از ماکیان خارج می‌سازد. و زمین را پس از خشکی آن با فروفرستادن باران و رویانیدن گیاهان زنده می‌گرداند، و همچنان‌که زمین را با رویانیدن گیاهان زنده می‌گرداند شما نیز برای حسابرسی و جزا از قبرهای‌تان درآورده می‌شوید.

### الآية 30:20

> وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦٓ أَنۡ خَلَقَكُم مِّن تُرَابࣲ ثُمَّ إِذَآ أَنتُم بَشَرࣱ تَنتَشِرُونَ [30:20]

و از آیات بزرگ و دلالت‌کنندۀ الله بر قدرت و یگانگی او تعالی این است که: - ای مردم- شما را از خاک آفرید آن‌گاه که پدرتان را از گِل خلق کرد. سپس شما انسان‌هایی شدید که با زاد و ولد زیاد می‌شوید و در گیتی منتشر می‌گردید.

### الآية 30:21

> وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦٓ أَنۡ خَلَقَ لَكُم مِّنۡ أَنفُسِكُمۡ أَزۡوَٰجࣰا لِّتَسۡكُنُوٓاْ إِلَيۡهَا وَجَعَلَ بَيۡنَكُم مَّوَدَّةࣰ وَرَحۡمَةًۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتࣲ لِّقَوۡمࣲ يَتَفَكَّرُونَ [30:21]

و نیز از آیات بزرگ و دلالت‌کنندۀ او تعالی بر قدرت و یگانگی او این است که - ای مردان- از جنس خود شما همسرانی برای‌تان آفرید تا به‌سبب هم‌جنسی نفس‌های‌تان به آنها آرام گیرد، و میان شما و آنها محبت و مهربانی قرار داد، به‌راستی‌که در این مورد برهان‌ها و دلالت‌های آشکاری است برای مردمی که می‌اندیشند؛ زیرا آنها هستند که از به‌کارانداختن عقل‌های‌شان فایده می‌برند.

### الآية 30:22

> وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ خَلۡقُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱخۡتِلَٰفُ أَلۡسِنَتِكُمۡ وَأَلۡوَٰنِكُمۡۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتࣲ لِّلۡعَٰلِمِينَ [30:22]

و از جمله نشانه‌های بزرگ و دلالت‌کنندۀ الله بر قدرت و یگانگی او تعالی: آفرینش آسمان‌ها و زمین، و اختلاف زبان‌های شما، و اختلاف رنگ‌های‌تان است، به‌راستی‌که در این موارد برهان‌ها و دلالت‌هایی برای اهل علم و بصیرت است.

### الآية 30:23

> وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ مَنَامُكُم بِٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ وَٱبۡتِغَآؤُكُم مِّن فَضۡلِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتࣲ لِّقَوۡمࣲ يَسۡمَعُونَ [30:23]

و از جمله آیات بزرگ و دلالت‌کنندۀ الله بر قدرت و یگانگی او تعالی: خوابتان در شب و روز است تا از خستگی کارها استراحت کنید، و از آیات او تعالی این است که روز را برای‌تان قرار داد تا در آن برای جستجوی روزی از پروردگارتان، پراکنده شوید، به‌راستی‌که در این مورد برهان‌ها و دلالت‌هایی است برای مردمی که با تدبر و پذیرش، گوش فرا می‌دهند.

### الآية 30:24

> وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ يُرِيكُمُ ٱلۡبَرۡقَ خَوۡفࣰا وَطَمَعࣰا وَيُنَزِّلُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءࣰ فَيُحۡيِۦ بِهِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَآۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتࣲ لِّقَوۡمࣲ يَعۡقِلُونَ [30:24]

و از جمله آیات بزرگ و دلالت‌کنندۀ الله بر قدرت و یگانگی او تعالی این است که: برق را در آسمان برای‌تان نشان می‌دهد، و ترس از صاعقه‌ها و امید به باران را یکجا در آن برای‌تان فراهم می‌آورد، و آب باران را از آسمان برای‌تان فرو می‌فرستد، آن‌گاه زمین را پس از اینکه خشک بود با گیاهانی که در آن می‌رویاند زنده می‌گرداند. به‌راستی‌که در این مورد برهان‌ها و دلالت‌های آشکاری است برای مردمی که می‌اندیشند، آن‌گاه با آنها بر رستاخیز پس از مرگ برای حسابرسی و جزا راهنمایی می‌شوند.

### الآية 30:25

> وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦٓ أَن تَقُومَ ٱلسَّمَآءُ وَٱلۡأَرۡضُ بِأَمۡرِهِۦۚ ثُمَّ إِذَا دَعَاكُمۡ دَعۡوَةࣰ مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ إِذَآ أَنتُمۡ تَخۡرُجُونَ [30:25]

و از جمله آیات بزرگ و دلالت‌کنندۀ الله بر قدرت و یگانگی او تعالی: برپایی آسمان بدون سقوط، و زمین بدون انهدام، به فرمان او سبحانه است، سپس وقتی او سبحانه شما را با دمیدن فرشته در صور از زمین فراخواند به‌ناگاه از قبرهای‌تان برای حسابرسی و جزا درمی‌آیید.

### الآية 30:26

> وَلَهُۥ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ كُلࣱّ لَّهُۥ قَٰنِتُونَ [30:26]

و فرمانروایی و آفرینش و تقدیر هر مخلوقی که در آسمان‌ها و در زمین است فقط برای او تعالی است. تمام مخلوقات الله که در آسمان‌ها و زمین هستند از او تعالی اطاعت می‌کنند و تسلیم فرمانش هستند.

### الآية 30:27

> وَهُوَ ٱلَّذِي يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ وَهُوَ أَهۡوَنُ عَلَيۡهِۚ وَلَهُ ٱلۡمَثَلُ ٱلۡأَعۡلَىٰ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ [30:27]

و او سبحانه ذاتی است که آفرینش را بدون نمونۀ قبلی آغاز می‌کند، سپس آن را پس از نابود کردنش بازمی‌گرداند، و بازگرداندن از آغاز کردن آسان‌تر است، و هر یک از این دو بر او تعالی آسان است زیرا او تعالی هر وقت چیزی را اراده کند به او می‌فرماید: (کن: باش) به‌ناگاه موجود می‌شود، و در هر یک از صفات جلال و کمال که به آن توصیف می‌شود صفت برتر از آنِ اوست، و او تعالی ذات شکست ‌ناپذیری است که مغلوب نمی‌شود، و در آفرینش و تدبیرش بسیار دانا است.

### الآية 30:28

> ضَرَبَ لَكُم مَّثَلࣰا مِّنۡ أَنفُسِكُمۡۖ هَل لَّكُم مِّن مَّا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُكُم مِّن شُرَكَآءَ فِي مَا رَزَقۡنَٰكُمۡ فَأَنتُمۡ فِيهِ سَوَآءࣱ تَخَافُونَهُمۡ كَخِيفَتِكُمۡ أَنفُسَكُمۡۚ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمࣲ يَعۡقِلُونَ [30:28]

\- ای مشرکان- الله مثالی برگرفته از خودتان برای شما زده است: آیا از میان بردگان و غلام‌های‌تان شریکی دارید که در اموال‌تان به صورت یکسان با شما مشارکت کنند، و بترسید که اموال‌تان را با شما تقسیم کنند چنان‌که یکی از شما از شریک آزادش می‌ترسد که مالش را با او قسمت کند؟ آیا برای خودتان این کار را از بردگان‌تان راضی می‌شوید؟ بدون تردید بر این کار راضی نمی‌شوید، پس الله سزاوارتر است به اینکه از میان مخلوقات و بندگانش شریکی در فرمانروایی خویش نداشته باشد. همانند بیان این مثال‌ها و غیر آن حجت‌ها و دلایل گوناگون را برای مردمی که می‌اندیشند بیان می‌کنیم، زیرا آنها هستند که از این موارد بهره می‌برند.

### الآية 30:29

> بَلِ ٱتَّبَعَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ أَهۡوَآءَهُم بِغَيۡرِ عِلۡمࣲۖ فَمَن يَهۡدِي مَنۡ أَضَلَّ ٱللَّهُۖ وَمَا لَهُم مِّن نَّٰصِرِينَ [30:29]

سبب گمراهی آنها کم‌بودن و عدم بیان دلایل نیست، بلکه فقط پیروی از هوس و تقلید از پدران‌شان است، پس کسی را که الله او را گمراه کرده چه کسی او را به هدایت توفیق می‌دهد؟! هیچ‌کس او را نمی‌تواند توفیق دهد، و یاورانی نیز ندارند که عذاب الله را از آنها دفع کنند.

### الآية 30:30

> فَأَقِمۡ وَجۡهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفࣰاۚ فِطۡرَتَ ٱللَّهِ ٱلَّتِي فَطَرَ ٱلنَّاسَ عَلَيۡهَاۚ لَا تَبۡدِيلَ لِخَلۡقِ ٱللَّهِۚ ذَٰلِكَ ٱلدِّينُ ٱلۡقَيِّمُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ [30:30]

پس - ای رسول- تو و کسانی‌که همراه تو هستند به دینی که الله روی تو را به‌سوی آن گرداند روی آورید، و از تمام ادیان به‌سوی آن متمایل شوید، همان دین اسلام که مردم به صورت طبیعی به آن تمایل دارند. هیچ تغییری برای آفرینش الله وجود ندارد. این است دین راستی‌که هیچ انحرافی در آن نیست، اما بیشتر مردم نمی‌دانند که دین حقیقی همین دین است.

### الآية 30:31

> ۞ مُنِيبِينَ إِلَيۡهِ وَٱتَّقُوهُ وَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَلَا تَكُونُواْ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ [30:31]

و با توبه از گناهان‌تان به‌سوی او سبحانه بازگردید، و با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی او تعالی از او بترسید، و نماز را به کامل‌ترین وجه برپا دارید، و از مشرکان که با فطرت مخالفت می‌کنند و همراه الله دیگران را در عبادت خویش شریک می‌گردانند نباشید.

### الآية 30:32

> مِنَ ٱلَّذِينَ فَرَّقُواْ دِينَهُمۡ وَكَانُواْ شِيَعࣰاۖ كُلُّ حِزۡبِۭ بِمَا لَدَيۡهِمۡ فَرِحُونَ [30:32]

و از مشرکان که دین‌شان را تغییر دادند، و به بخشی از آن ایمان آوردند، و به بخشی دیگر کفر ورزیدند، و به گروه‌ها و احزاب تقسیم شدند، و هر حزب از آنها با باطلی که بر آن هستند شادمان ‌هستند نباشید که تنها خودشان را بر حق، و دیگران را بر باطل می‌پندارند.

### الآية 30:33

> وَإِذَا مَسَّ ٱلنَّاسَ ضُرࣱّ دَعَوۡاْ رَبَّهُم مُّنِيبِينَ إِلَيۡهِ ثُمَّ إِذَآ أَذَاقَهُم مِّنۡهُ رَحۡمَةً إِذَا فَرِيقࣱ مِّنۡهُم بِرَبِّهِمۡ يُشۡرِكُونَ [30:33]

و وقتی آسیبی مانند بیماری یا فقر یا قحطی به مشرکان برسد با تضرع و پناه ‌بردن و بازگشت به پروردگارشان سبحانه، تنها او را می‌خوانند تا مصیبتی را که به آنها رسیده است از آنها برطرف سازد، سپس وقتی با کشف مصیبت بر آنها مهربانی می‌کند، به‌ناگاه گروهی از آنها به شریک ‌قرار دادن دیگران همراه الله در دعا بازمی‌گردند.

### الآية 30:34

> لِيَكۡفُرُواْ بِمَآ ءَاتَيۡنَٰهُمۡۚ فَتَمَتَّعُواْ فَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَ [30:34]

چون به نعمت‌های الله - از جمله نعمت زدودن آسیب- کفر ورزیدند و به آنچه در این زندگی در برابرشان بود برخوردار شدند به زودی در روز قیامت به چشمان خویش خواهند دید که در گمراهی آشکاری بوده‌اند.

### الآية 30:35

> أَمۡ أَنزَلۡنَا عَلَيۡهِمۡ سُلۡطَٰنࣰا فَهُوَ يَتَكَلَّمُ بِمَا كَانُواْ بِهِۦ يُشۡرِكُونَ [30:35]

چه چیزی آنها را به شرک به الله فراخواند درحالی‌که هیچ دلیلی نداشتند؟! زیرا هیچ حجت و دلیلی از کتابی بر آنها فرو نفرستادیم تا بر شرک خویش به الله بر آن استدلال کنند، و خودشان نیز کتابی ندارند که از شرک آنها سخن بگوید، و درستی کفری را که بر آن بودند برای‌شان تأیید کند.

### الآية 30:36

> وَإِذَآ أَذَقۡنَا ٱلنَّاسَ رَحۡمَةࣰ فَرِحُواْ بِهَاۖ وَإِن تُصِبۡهُمۡ سَيِّئَةُۢ بِمَا قَدَّمَتۡ أَيۡدِيهِمۡ إِذَا هُمۡ يَقۡنَطُونَ [30:36]

و هرگاه یکی از نعمت‌های خویش مانند سلامتی و ثروت را به مردم بچشانیم بیش از حد شاد می‌گردند و تکبر می‌ورزند، و اگر به‌سبب گناهانی که مرتکب شده‌اند بیماری و فقری که آنها را غمگین می‌سازد به آنها برسد، به‌ناگاه از رحمت الله مأیوس می‌گردند، و از برطرف ‌شدن آسیبی که آنها را اندوهگین ساخته است نومید می‌شوند.

### الآية 30:37

> أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّ ٱللَّهَ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقۡدِرُۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتࣲ لِّقَوۡمࣲ يُؤۡمِنُونَ [30:37]

آیا ندیده‌اند که الله رزق و روزی را برای هر یک از بندگانش که بخواهد برای امتحان او می‌گشاید که آیا شکر می‌گزارد یا ناسپاسی می‌کند؟ و آن را برای هر یک از آنها که بخواهد برای آزمایش تنگ می‌گرداند که آیا صبر می‌کند یا خشم می‌گیرد؟! به‌راستی‌که در گستراندن روزی برای برخی، و تنگ‌گردانیدن آن برای برخی، برای مؤمنان دلالت‌هایی بر لطف و رحمت الله است.

### الآية 30:38

> فَـَٔاتِ ذَا ٱلۡقُرۡبَىٰ حَقَّهُۥ وَٱلۡمِسۡكِينَ وَٱبۡنَ ٱلسَّبِيلِۚ ذَٰلِكَ خَيۡرࣱ لِّلَّذِينَ يُرِيدُونَ وَجۡهَ ٱللَّهِۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ [30:38]

پس- ای مسلمان- حق خویشاوند را از نیکی و پیوند خویشاوندی بده، و به نیازمند آنچه را که نیازش را برطرف می‌سازد بده، و به غریبی که از مسافرت به دیارش بازمانده است عطا کن، عطاکردن در راه‌های مذکور بهتر است برای کسانی‌که وجه الله را می‌خواهند، کسانی‌که این یاری و حقوق را پیش می‌فرستند همان‌ها با رسیدن بهشت که آن را می‌جویند، و رهایی ‌یافتن از عذابی که از آن می‌ترسند رستگار هستند.

### الآية 30:39

> وَمَآ ءَاتَيۡتُم مِّن رِّبࣰا لِّيَرۡبُوَاْ فِيٓ أَمۡوَٰلِ ٱلنَّاسِ فَلَا يَرۡبُواْ عِندَ ٱللَّهِۖ وَمَآ ءَاتَيۡتُم مِّن زَكَوٰةࣲ تُرِيدُونَ وَجۡهَ ٱللَّهِ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُضۡعِفُونَ [30:39]

و پاداش اموالی که به یکی از مردم می‌پردازید به این هدف که همراهِ مالِ اضافه‌ای آن را بازگرداند نزد الله افزایش نمی‌یابد، و آنچه از اموال‌تان را که به کسی بدهید تا نیازی را با آن برطرف سازد و با آن وجه الله را اراده کنید، نه جایگاه و پاداشی از جانب مردم؛ اینها هستند که مزدشان نزد الله افزوده می‌شود.

### الآية 30:40

> ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَكُمۡ ثُمَّ رَزَقَكُمۡ ثُمَّ يُمِيتُكُمۡ ثُمَّ يُحۡيِيكُمۡۖ هَلۡ مِن شُرَكَآئِكُم مَّن يَفۡعَلُ مِن ذَٰلِكُم مِّن شَيۡءࣲۚ سُبۡحَٰنَهُۥ وَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ [30:40]

فقط الله همان ذاتی است که شما را به تنهایی آفرید، سپس به شما روزی داد، سپس شما را می‌میراند سپس شما را برای رستاخیز زنده می‌گرداند، آیا از میان بت‌های‌تان که آنها را به جای او تعالی عبادت می‌کنید کسی هست که ذره‌ای از این موارد را انجام دهد؟! او سبحانه از آنچه که مشرکان می‌گویند و باور دارند برتر و منزه است.

### الآية 30:41

> ظَهَرَ ٱلۡفَسَادُ فِي ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِ بِمَا كَسَبَتۡ أَيۡدِي ٱلنَّاسِ لِيُذِيقَهُم بَعۡضَ ٱلَّذِي عَمِلُواْ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ [30:41]

به‌سبب گناهانی که مردم انجام دادند فساد در خشکی و دریا با کاسته‌شدن رزق و روزی و وسایل زندگی و ایجاد امراض و بیماری‌های همه‌گیر آشکار شده است، تا الله به جزای برخی اعمال بدشان این آسیب‌ها را در این زندگی دنیا بر آنها بچشاند به این هدف که با توبه به‌سوی او بازگردند.

### الآية 30:42

> قُلۡ سِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلُۚ كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّشۡرِكِينَ [30:42]

\- ای رسول- به این مشرکان بگو: در زمین بگردید، و بیندیشید که سرانجام امت‌های تکذیب‌کننده پیش از شما چگونه بوده است؟ به تحقیق که سرانجام بدی داشته‌اند، بیشتر آنها به الله مشرک بودند، و دیگران را همراه او عبادت می‌کردند، پس به‌سبب شریک ‌قرار دادن برای الله نابود شدند.

### الآية 30:43

> فَأَقِمۡ وَجۡهَكَ لِلدِّينِ ٱلۡقَيِّمِ مِن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَ يَوۡمࣱ لَّا مَرَدَّ لَهُۥ مِنَ ٱللَّهِۖ يَوۡمَئِذࣲ يَصَّدَّعُونَ [30:43]

پس - ای رسول- به‌سوی دین راست اسلام که هیچ انحرافی در آن نیست روی آور پیش از آن‌که روز قیامت بیاید که وقتی فرا رسد هیچ بازگرداننده‌ای ندارد، در آن روز مردم تقسیم می‌شوند: گروهی از آنها در بهشت نعمت داده می‌شوند، و گروهی در جهنم عذاب می‌شوند.

### الآية 30:44

> مَن كَفَرَ فَعَلَيۡهِ كُفۡرُهُۥۖ وَمَنۡ عَمِلَ صَٰلِحࣰا فَلِأَنفُسِهِمۡ يَمۡهَدُونَ [30:44]

هرکس بر الله کفر ورزد، زیان کفرش - یعنی جاودانگی در جهنم- به خودش بازمی‌گردد، و کسانی که اعمال صالح انجام دهند و با آن وجه الله را بجویند ورود به بهشت و بهره‌مندی از نعمت‌های آن را برای خودشان فراهم آورده‌اند و برای همیشه در آن می‌مانند.

### الآية 30:45

> لِيَجۡزِيَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ مِن فَضۡلِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡكَٰفِرِينَ [30:45]

تا کسانی را که به الله ایمان آورده‌اند، و اعمال صالحی که پروردگارشان را راضی می‌سازد انجام داده‌اند پاداش دهد، به‌راستی‌که او سبحانه کافران به خودش و به رسولانش را دوست ندارد، بلکه به شدیدترین وجه بر آنها خشم می‌گیرد، و به‌زودی آنها را در روز قیامت عذاب می‌کند.

### الآية 30:46

> وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦٓ أَن يُرۡسِلَ ٱلرِّيَاحَ مُبَشِّرَٰتࣲ وَلِيُذِيقَكُم مِّن رَّحۡمَتِهِۦ وَلِتَجۡرِيَ ٱلۡفُلۡكُ بِأَمۡرِهِۦ وَلِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ [30:46]

و از آیات بزرگ و دلالت‌کنندۀ الله بر قدرت و یگانگی او: این است که بادها را می‌فرستد که نزدیکی نزول باران را به بندگان مژده می‌دهند، و - ای مردم- تا از رحمت خویش با گیاهان و خیر و برکت و گشایشی که پس از باران حاصل می‌شود به شما بچشاند، و تا اینکه به ارادۀ او کشتی‌ها در دریا به حرکت درآیند، و به این هدف که با تجارت در دریا از فضل او بجویید، و امید است که شکر نعمت‌های الله را به جای آورید تا از آن برای‌تان بیفزاید.

### الآية 30:47

> وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ رُسُلًا إِلَىٰ قَوۡمِهِمۡ فَجَآءُوهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَٱنتَقَمۡنَا مِنَ ٱلَّذِينَ أَجۡرَمُواْۖ وَكَانَ حَقًّا عَلَيۡنَا نَصۡرُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ [30:47]

و - ای رسول- پیش از تو رسولانی را به‌سوی امت‌های‌شان فرستاده‌ایم، که با دلایل و برهان‌های دلالت‌کننده بر راستگویی ما نزدشان آمدند، اما آنچه را که رسولان‌شان آوردند تکذیب کردند، آن‌گاه از کسانی‌که بدی‌ها را مرتکب شدند انتقام گرفتیم، و آنها را با عذاب خویش نابود کردیم، و رسولان و مؤمنان به آنها را از نابودی نجات دادیم، و نجات‌ و یاری مؤمنان حقی است که آن را بر خویشتن واجب کرده‌ایم.

### الآية 30:48

> ٱللَّهُ ٱلَّذِي يُرۡسِلُ ٱلرِّيَٰحَ فَتُثِيرُ سَحَابࣰا فَيَبۡسُطُهُۥ فِي ٱلسَّمَآءِ كَيۡفَ يَشَآءُ وَيَجۡعَلُهُۥ كِسَفࣰا فَتَرَى ٱلۡوَدۡقَ يَخۡرُجُ مِنۡ خِلَٰلِهِۦۖ فَإِذَآ أَصَابَ بِهِۦ مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦٓ إِذَا هُمۡ يَسۡتَبۡشِرُونَ [30:48]

الله سبحانه همان ذاتی است که باد‌ها را می‌راند و می‌فرستد، سپس این بادها، ابرها را برمی‌انگیزند و به حرکت درمی‌آورند، سپس آن را به صورت اندک یا زیاد، هرطور که بخواهد در آسمان می‌گستراند، و آن را به قطعاتی تبدیل می‌کند، که - ای بیننده- باران را می‌بینی از وسط این ابرها درمی‌آید. پس وقتی باران را به هر یک از بندگانش که بخواهد برساند به‌ناگاه از رحمت الله برای آنها با فروفرستادن باران شاد می‌گردند که روییده ‌شدن گیاهان زمین به آنچه برای خودشان و حیوانات‌شان نیاز دارند در پی دارد.

### الآية 30:49

> وَإِن كَانُواْ مِن قَبۡلِ أَن يُنَزَّلَ عَلَيۡهِم مِّن قَبۡلِهِۦ لَمُبۡلِسِينَ [30:49]

و به تحقیق پیش از آن‌که الله باران را بر آنها فرو فرستد از نزول آن بر خودشان نومید بودند.

### الآية 30:50

> فَٱنظُرۡ إِلَىٰٓ ءَاثَٰرِ رَحۡمَتِ ٱللَّهِ كَيۡفَ يُحۡيِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَآۚ إِنَّ ذَٰلِكَ لَمُحۡيِ ٱلۡمَوۡتَىٰۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءࣲ قَدِيرࣱ [30:50]

پس - ای رسول- به آثار باران که الله آن را رحمتی برای بندگانش می‌فرستد بنگر، که چگونه الله زمین را پس از اینکه خشک و سخت بود با رویانیدن انواع گیاهان زنده می‌گرداند، همانا کسی‌که این زمین خشکیده را زنده گردانید همان ذاتی است که مردگان را زنده برمی‌انگیزاند، و او بر هر چیزی تواناست، و هیچ‌چیز او را ناتوان نمی‌سازد.

### الآية 30:51

> وَلَئِنۡ أَرۡسَلۡنَا رِيحࣰا فَرَأَوۡهُ مُصۡفَرࣰّا لَّظَلُّواْ مِنۢ بَعۡدِهِۦ يَكۡفُرُونَ [30:51]

و اگر بر کشتزارها و گیاهان‌شان بادی بفرستیم که آن را تباه سازد، آن‌گاه کشتزارهای‌شان را پس از اینکه سبز بود زردرنگ ببینند به‌طور قطع پس از مشاهدۀ آنها نعمت‌های سابق الله را با وجود فراوانی آنها ناسپاسی می‌کنند.

### الآية 30:52

> فَإِنَّكَ لَا تُسۡمِعُ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَلَا تُسۡمِعُ ٱلصُّمَّ ٱلدُّعَآءَ إِذَا وَلَّوۡاْ مُدۡبِرِينَ [30:52]

پس همان‌گونه که تو نه می‌توانی صدایت را به گوش مردگان برسانی و نه به گوش کران، درحالی‌که از تو دور شده‌اند تا بیشتر از شنیدن صدای تو جلوگیری کنند، همچنین نمی‌توانی هرکسی را که شبیه اینها در رویگردانی و بهره ‌نبردن باشد هدایت کنی.

### الآية 30:53

> وَمَآ أَنتَ بِهَٰدِ ٱلۡعُمۡيِ عَن ضَلَٰلَتِهِمۡۖ إِن تُسۡمِعُ إِلَّا مَن يُؤۡمِنُ بِـَٔايَٰتِنَا فَهُم مُّسۡلِمُونَ [30:53]

و تو نمی‌توانی کسی را که از راه راست گمراه شده است با رساندن صدای خویش به گوش او آن‌گونه که سودمند واقع شود به پیمودن راه درست راهنمایی کنی، تو تنها می‌توانی کسی را که به آیات ما ایمان می‌آورد بشنوانی، زیرا اوست که از سخنان تو بهره می‌برد، و آنها در برابر فرمان ما تسلیم و فروتن هستند.

### الآية 30:54

> ۞ ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَكُم مِّن ضَعۡفࣲ ثُمَّ جَعَلَ مِنۢ بَعۡدِ ضَعۡفࣲ قُوَّةࣰ ثُمَّ جَعَلَ مِنۢ بَعۡدِ قُوَّةࣲ ضَعۡفࣰا وَشَيۡبَةࣰۚ يَخۡلُقُ مَا يَشَآءُۚ وَهُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡقَدِيرُ [30:54]

\- ای مردم- الله همان ذاتی است که شما را از آبی ناچیز آفرید، سپس بعد از ناتوانی کودکی‌تان قدرت مردانگی را قرار داد، سپس بعد از قدرت مردانگی، ناتوانی سالخوردگی و فرتوتی را قرار داد، الله آنچه از ناتوانی و قدرت را که بخواهد می‌آفریند، و او تعالی از هر چیزی آگاه است، و هیچ‌چیز بر او پوشیده نمی‌ماند، و ذات توانایی است که هیچ‌چیز او را ناتوان نمی‌سازد.

### الآية 30:55

> وَيَوۡمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ يُقۡسِمُ ٱلۡمُجۡرِمُونَ مَا لَبِثُواْ غَيۡرَ سَاعَةࣲۚ كَذَٰلِكَ كَانُواْ يُؤۡفَكُونَ [30:55]

و روزی‌که قیامت برپا می‌شود مجرمان سوگند یاد می‌کنند که جز لحظه‌ای در قبرهای‌شان نمانده‌اند. همان‌گونه که از دانستن مدت ماندن خویش در قبرهای‌شان گمراه شدند در دنیا نیز از حقیقت گمراه بودند.

### الآية 30:56

> وَقَالَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ وَٱلۡإِيمَٰنَ لَقَدۡ لَبِثۡتُمۡ فِي كِتَٰبِ ٱللَّهِ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡبَعۡثِۖ فَهَٰذَا يَوۡمُ ٱلۡبَعۡثِ وَلَٰكِنَّكُمۡ كُنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ [30:56]

و کسانی از پیامبران و فرشتگان که الله به آنها علم عطا کرده است می‌گویند: به تحقیق که شما در آنچه که الله در علم سابق خویش از روز آفرینشِ شما تا روز برانگیختن شما که آن را انکار کرده‌اید نوشته است مانده‌اید، اما شما نمی‌دانستید که رستاخیز واقع می‌شود، و آن را انکار کردید.

### الآية 30:57

> فَيَوۡمَئِذࣲ لَّا يَنفَعُ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ مَعۡذِرَتُهُمۡ وَلَا هُمۡ يُسۡتَعۡتَبُونَ [30:57]

پس روزی‌که الله مخلوقات را برای حسابرسی و جزا برمی‌انگیزد عذرهای دروغین ستمکاران سودی به آنها نمی‌رساند، و راضی کردن الله با توبه و بازگشت به‌سوی او تعالی از آنها خواسته نمی‌شود؛ چون فرصت این کار گذشته است.

### الآية 30:58

> وَلَقَدۡ ضَرَبۡنَا لِلنَّاسِ فِي هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانِ مِن كُلِّ مَثَلࣲۚ وَلَئِن جِئۡتَهُم بِـَٔايَةࣲ لَّيَقُولَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِنۡ أَنتُمۡ إِلَّا مُبۡطِلُونَ [30:58]

و به تحقیق که در این قرآن- برای عنایت به مردم- هرگونه مثالی آورده‌ایم؛ تا حق از باطل برای‌شان مشخص شود، و - ای رسول- اگر دلیلی بر راستگویی خویش بیاوری به‌طور قطع کسانی‌که به الله کفر ورزیده‌اند خواهند گفت: شما در آنچه که آورده‌اید جز بر باطل نیستید.

### الآية 30:59

> كَذَٰلِكَ يَطۡبَعُ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِ ٱلَّذِينَ لَا يَعۡلَمُونَ [30:59]

مانند زدن این مُهر بر دل‌های اینها که هرگاه آیه‌ای برای‌شان بیاید به آن ایمان نمی‌آورند، الله بر دل‌های تمام کسانی‌که نمی‌دانند آنچه برای‌شان آورده‌ای حقیقت است، مُهر می‌نهد.

### الآية 30:60

> فَٱصۡبِرۡ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقࣱّۖ وَلَا يَسۡتَخِفَّنَّكَ ٱلَّذِينَ لَا يُوقِنُونَ [30:60]

پس - ای رسول- در برابر قومت که تو را تکذیب می‌کنند شکیبایی پیشه کن، زیرا وعدۀ الله بر پیروزی و قدرت ‌یافتن تو، حقیقت ثابتی است که هیچ تردیدی در آن راه ندارد، و نباید کسانی‌که به برانگیخته ‌شدن خویش یقین ندارند، تو را به عجله‌ و عدم صبر وادار کنند.

## روابط ذات صلة

- [النص القرآني للسورة](https://quranpedia.net/index.php/surah/1/30.md)
- [كل تفاسير سورة الرّوم
](https://quranpedia.net/index.php/surah-tafsir/30.md)
- [ترجمات سورة الرّوم
](https://quranpedia.net/index.php/translations/30.md)
- [صفحة الكتاب: الترجمة الفارسية للمختصر في تفسير القرآن الكريم](https://quranpedia.net/index.php/book/2011.md)
- [المؤلف: مركز تفسير للدراسات القرآنية](https://quranpedia.net/index.php/person/1539.md)

---

زُر [Quranpedia.net](https://quranpedia.net/index.php/surah/1/30/book/2011) — موسوعة القرآن الكريم: التفاسير، الترجمات، التلاوات، والمواضيع.