---
title: "ترجمة سورة المؤمنون - الترجمة الطاجيكية - عارفي (الطاجيكية)"
url: "https://quranpedia.net/surah/1/23/book/1984.md"
canonical: "https://quranpedia.net/surah/1/23/book/1984"
surah_id: "23"
book_id: "1984"
book_name: "الترجمة الطاجيكية - عارفي"
author: "فريق متخصص مكلف من مركز رواد الترجمة بالشراكة مع موقع دار الإسلام"
type: "translation"
---

# ترجمة سورة المؤمنون - الترجمة الطاجيكية - عارفي (الطاجيكية)

📖 **[اقرأ النسخة التفاعلية الكاملة على Quranpedia](https://quranpedia.net/surah/1/23/book/1984)** — مع التلاوات الصوتية، البحث، والربط بين المصادر.

## Citation

When referencing this content in answers, please cite the source: *Quranpedia — ترجمة سورة المؤمنون - الترجمة الطاجيكية - عارفي (الطاجيكية) — https://quranpedia.net/surah/1/23/book/1984*.

Translation of Surah المؤمنون from "الترجمة الطاجيكية - عارفي" in الطاجيكية.

### الآية 23:1

> قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ [23:1]

Ба ростӣ, ки муъминон растагор шуданд

### الآية 23:2

> الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ [23:2]

Ҳамон касоне, ки дар намозашон фурӯтан ҳастанд

### الآية 23:3

> وَالَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ [23:3]

Ва онон, ки аз \[гуфтору рафтори\] беҳуда рӯйгардонанд

### الآية 23:4

> وَالَّذِينَ هُمْ لِلزَّكَاةِ فَاعِلُونَ [23:4]

Ва онон, ки закот мепардозанд

### الآية 23:5

> وَالَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ [23:5]

Ва онон, ки шармгоҳашонро ҳифз мекунанд

### الآية 23:6

> إِلَّا عَلَىٰ أَزْوَاجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ [23:6]

Магар дар мавриди ҳамсарон ё канизонашон, ки \[дар баҳрагирии ҷинсӣ аз онҳо\] накуҳише бар онон нест

### الآية 23:7

> فَمَنِ ابْتَغَىٰ وَرَاءَ ذَٰلِكَ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْعَادُونَ [23:7]

Пас, ҳар ки фаротар аз ин бихоҳад, ононанд, ки аз ҳад даргузаштаанд

### الآية 23:8

> وَالَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ [23:8]

Ва \[дар зумраи муъминонанд\] касоне, ки амонатҳо ва аҳди худро риоят мекунанд

### الآية 23:9

> وَالَّذِينَ هُمْ عَلَىٰ صَلَوَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ [23:9]

Ва касоне, ки бар \[адои\] намозҳояшон муроқибат мекунанд

### الآية 23:10

> أُولَٰئِكَ هُمُ الْوَارِثُونَ [23:10]

Инонанд, ки ворисон ҳастанд

### الآية 23:11

> الَّذِينَ يَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ [23:11]

\[Ҳамон\] Касоне, ки биҳишти баринро ба ирс мебаранд \[ва\] дар он ҷовидонанд

### الآية 23:12

> وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ مِنْ سُلَالَةٍ مِنْ طِينٍ [23:12]

Ва дар ҳақиқат, инсонро аз чакидае аз гил офаридем

### الآية 23:13

> ثُمَّ جَعَلْنَاهُ نُطْفَةً فِي قَرَارٍ مَكِينٍ [23:13]

Сипас ӯро ба шакли нутфае дар қароргоҳе устувор \[раҳим\] ниҳодем

### الآية 23:14

> ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظَامًا فَكَسَوْنَا الْعِظَامَ لَحْمًا ثُمَّ أَنْشَأْنَاهُ خَلْقًا آخَرَ ۚ فَتَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ [23:14]

Сипас нутфаро \[Ба шакли\] хуни баста сохтем ва он гоҳ хуни бастаро \[ба сурати\] порагӯште сохтем, сипас порагӯштро \[ба шакли\] устухон даровардем ва он гоҳ бар устухонҳо гӯшт пӯшонидем. Сипас он \[ҷанин\]-ро офаринише дигар бахшидем. Пас, \[пурбаракату\] бузургвор аст Аллоҳ таоло, ки накутарин офаринанда аст

### الآية 23:15

> ثُمَّ إِنَّكُمْ بَعْدَ ذَٰلِكَ لَمَيِّتُونَ [23:15]

Сипас шумо \[пас аз тайи мароҳили зиндагӣ\] ҳатман, хоҳед мурд

### الآية 23:16

> ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ تُبْعَثُونَ [23:16]

Он гоҳ бе тардид, дар рӯзи қиёмат барангехта мешавед

### الآية 23:17

> وَلَقَدْ خَلَقْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرَائِقَ وَمَا كُنَّا عَنِ الْخَلْقِ غَافِلِينَ [23:17]

Ва ба яқин Мо бар фарозатон ҳафт осмон офаридем ва \[ҳаргиз\] аз офариниш ғофил набудаем

### الآية 23:18

> وَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً بِقَدَرٍ فَأَسْكَنَّاهُ فِي الْأَرْضِ ۖ وَإِنَّا عَلَىٰ ذَهَابٍ بِهِ لَقَادِرُونَ [23:18]

Ва аз осмон ба андозае муайян \[барои ниёзи махлуқот\] обе фиристодем ва онро дар замин ҷой додем ва ҳатман, барои аз байн бурданаш \[низ\] комилан тавоноем

### الآية 23:19

> فَأَنْشَأْنَا لَكُمْ بِهِ جَنَّاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَأَعْنَابٍ لَكُمْ فِيهَا فَوَاكِهُ كَثِيرَةٌ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ [23:19]

Сипас тавассути он \[об\] бароятон боғҳое аз дарахтони хурмо ва ангур падид овардем, ки дар он \[боғҳо\] барои шумо меваҳое бисёре аст ва аз он \[маҳсулот\] мехӯред

### الآية 23:20

> وَشَجَرَةً تَخْرُجُ مِنْ طُورِ سَيْنَاءَ تَنْبُتُ بِالدُّهْنِ وَصِبْغٍ لِلْآكِلِينَ [23:20]

Ва дарахте \[офаридем\], ки аз Тӯри Сино бармеояд ва равғани \[зайтун\] медиҳад ва хӯрише барои хӯрандагон аст

### الآية 23:21

> وَإِنَّ لَكُمْ فِي الْأَنْعَامِ لَعِبْرَةً ۖ نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِهَا وَلَكُمْ فِيهَا مَنَافِعُ كَثِيرَةٌ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ [23:21]

Ва бе тардид, барои шумо дар \[вуҷуди\] чаҳорпоён ибрате \[аз қудрати Аллоҳ таоло\] аст: аз он чи дар шиками онҳост ба шумо \[шир\] менӯшонем ва дар \[вуҷуди\] онҳо бароятон судҳои бисёре вуҷуд дорад ва аз \[гӯшти\] онҳо мехӯред

### الآية 23:22

> وَعَلَيْهَا وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُونَ [23:22]

\[Дар хушкӣ\] Бар онҳо савор мешавед ва \[дар об\] бар киштиҳо

### الآية 23:23

> وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوْمِهِ فَقَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُ ۖ أَفَلَا تَتَّقُونَ [23:23]

Ва бе тардид, Мо Нуҳро ба сӯйи қавмаш фиристодем, пас, \[ба онон\] гуфт: **«Эй қавми ман, Аллоҳро бипарастед \[ки\] ҷуз Ӯ маъбуде \[ба ҳақ\] надоред. Оё парво намекунед?»**

### الآية 23:24

> فَقَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ مَا هَٰذَا إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُرِيدُ أَنْ يَتَفَضَّلَ عَلَيْكُمْ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَأَنْزَلَ مَلَائِكَةً مَا سَمِعْنَا بِهَٰذَا فِي آبَائِنَا الْأَوَّلِينَ [23:24]

Пас, ашроф ва бузургони қавмаш, ки куфр варзида буданд, гуфтанд: «Ин \[мард касе\] нест, магар башаре ҳамчун шумо, \[ки\] мехоҳад бар шумо бартарӣ ҷӯяд. Агар Аллоҳ таоло мехост, фариштагоне \[ба сӯятон\] нозил мекард. Мо инро \[ки Нуҳ мегӯяд\] дар миёни ниёгони худ нашнидаем

### الآية 23:25

> إِنْ هُوَ إِلَّا رَجُلٌ بِهِ جِنَّةٌ فَتَرَبَّصُوا بِهِ حَتَّىٰ حِينٍ [23:25]

Ӯ марди девонае беш нест. Пас, то муддате мунтазир бошед \[ки ё дурӯғаш ошкор гардад ва даст аз даъваташ бардорад ё маргаш фаро расад\]

### الآية 23:26

> قَالَ رَبِّ انْصُرْنِي بِمَا كَذَّبُونِ [23:26]

\[Нуҳ\] Гуфт: **«Парвардигоро, маро дар баробари такзиби онон ёрӣ кун»**

### الآية 23:27

> فَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِ أَنِ اصْنَعِ الْفُلْكَ بِأَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا فَإِذَا جَاءَ أَمْرُنَا وَفَارَ التَّنُّورُ ۙ فَاسْلُكْ فِيهَا مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ وَأَهْلَكَ إِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ مِنْهُمْ ۖ وَلَا تُخَاطِبْنِي فِي الَّذِينَ ظَلَمُوا ۖ إِنَّهُمْ مُغْرَقُونَ [23:27]

Пас, ба ӯ ваҳй кардем: «Киштиро таҳти назари Мо ва ба ваҳйи Мо бисоз ва ҳангоме ки фармони \[азоби\] Мо фаро расад ва \[ба нишонаи расидани тӯфон об аз\] танӯр ҷӯшад, аз ҳар навъи \[ҳайвон\] як ҷуфти \[нару мода\] дар киштӣ савор кун ва хонаводаатро \[низ ҳамроҳи худ бубар\], магар касоне, ки пештар ваъда \[-и ҳалок\] бар онон муқаррар шудааст ва дар бораи \[наҷоти\] касоне, ки ситам кардаанд, бо Ман сухан нагӯ, \[чаро ки\] онон ҳатман, ғарқ хоҳанд шуд

### الآية 23:28

> فَإِذَا اسْتَوَيْتَ أَنْتَ وَمَنْ مَعَكَ عَلَى الْفُلْكِ فَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي نَجَّانَا مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ [23:28]

Пас, ҳангоме ки ту ва ҳамроҳонат бар киштӣ савор шудед, бигӯ: **«Сипос махсуси Аллоҳ таоло аст, ки моро аз \[чанги\] гурӯҳи ситамгор наҷот дод»**

### الآية 23:29

> وَقُلْ رَبِّ أَنْزِلْنِي مُنْزَلًا مُبَارَكًا وَأَنْتَ خَيْرُ الْمُنْزِلِينَ [23:29]

Ва \[низ\] бигӯ: **«Парвардигоро, моро дар манзилгоҳе пурбаракат фуруд овар, ки Ту беҳтарин фурудоварандаӣ»**

### الآية 23:30

> إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ وَإِنْ كُنَّا لَمُبْتَلِينَ [23:30]

Бе тардид, дар ин \[моҷаро\] нишонаҳое \[аз қудрати Аллоҳ таоло дар наҷоти муъминон ва азоби кофирон\] аст ва яқинан, Мо озмоишгар \[-и имон ва куфри мардум\] будаем

### الآية 23:31

> ثُمَّ أَنْشَأْنَا مِنْ بَعْدِهِمْ قَرْنًا آخَرِينَ [23:31]

Он гоҳ гурӯҳи дигареро пас аз онон падид овардем

### الآية 23:32

> فَأَرْسَلْنَا فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُ ۖ أَفَلَا تَتَّقُونَ [23:32]

Ва аз худашон паёмбаре дар \[миёни\] онон фиристодем \[то бигӯяд\]: **«Аллоҳро бипарастед, \[ки\] ҷуз Ӯ маъбуде \[ба ҳақ\] надоред. Оё парво намекунед?»**

### الآية 23:33

> وَقَالَ الْمَلَأُ مِنْ قَوْمِهِ الَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِلِقَاءِ الْآخِرَةِ وَأَتْرَفْنَاهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا مَا هَٰذَا إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يَأْكُلُ مِمَّا تَأْكُلُونَ مِنْهُ وَيَشْرَبُ مِمَّا تَشْرَبُونَ [23:33]

Гурӯҳе аз ашроф ва бузургони қавмаш, ки куфр варзида буданд ва дидори охиратро дурӯғ меангоштанд ва дар зиндагии дунё ба онон неъмату осоиш дода будем, гуфтанд: «Ин \[мард касе\] нест, магар башаре ҳамчун шумо. Аз он чи \[шумо\] мехӯред, \[ӯ низ\] мехӯрад ва аз он чи ки шумо менӯшед, \[ӯ низ\] менӯшад \[пас, бартарие надорад, ки паёмбар бошад\]

### الآية 23:34

> وَلَئِنْ أَطَعْتُمْ بَشَرًا مِثْلَكُمْ إِنَّكُمْ إِذًا لَخَاسِرُونَ [23:34]

Ва агар аз башаре ҳамчун худ итоат кунед, дар он сурат яқинан, зиёнкоред

### الآية 23:35

> أَيَعِدُكُمْ أَنَّكُمْ إِذَا مِتُّمْ وَكُنْتُمْ تُرَابًا وَعِظَامًا أَنَّكُمْ مُخْرَجُونَ [23:35]

Оё ӯ ба шумо ваъда медиҳад, ки вақте мурдед ва хоку устухон шудед, \[дар қиёмат аз гӯр\] берун оварда мешавед?

### الآية 23:36

> ۞ هَيْهَاتَ هَيْهَاتَ لِمَا تُوعَدُونَ [23:36]

Он чи ба шумо ваъда медиҳад, чи дур аст, чи дур!

### الآية 23:37

> إِنْ هِيَ إِلَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيَا نَمُوتُ وَنَحْيَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ [23:37]

\[Зиндагонӣ\] Ҷуз ҳамин зиндагии дунёии мо нест. \[Гурӯҳе\] Мемирем \[ва гурӯҳе ба ҷойи онҳо\] зинда мешавем ва ҳаргиз \[пас аз марг\] барангехта нахоҳем шуд

### الآية 23:38

> إِنْ هُوَ إِلَّا رَجُلٌ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا وَمَا نَحْنُ لَهُ بِمُؤْمِنِينَ [23:38]

Ӯ \[касе\] нест, магар мардест, ки бар Аллоҳ таоло дурӯғ мебандад ва мо ба ӯ имон намеоварем»

### الآية 23:39

> قَالَ رَبِّ انْصُرْنِي بِمَا كَذَّبُونِ [23:39]

Паёмбарашон\] Гуфт: **«Парвардигоро, маро дар баробари такзиби онон ёрӣ кун»**

### الآية 23:40

> قَالَ عَمَّا قَلِيلٍ لَيُصْبِحُنَّ نَادِمِينَ [23:40]

\[Аллоҳ таоло\] Фармуд: **«Пас аз андак замоне, \[аз кори худ\] сахт пушаймон мешаванд»**

### الآية 23:41

> فَأَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ بِالْحَقِّ فَجَعَلْنَاهُمْ غُثَاءً ۚ فَبُعْدًا لِلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ [23:41]

Пас, бонг \[-и маргбор\]-е ононро ба ҳақ фуру гирифт ва \[ҳамчун\] хору хошокашон намудем. Пас, қавми ситамгор \[аз раҳмати Аллоҳ таоло\] дур бод!

### الآية 23:42

> ثُمَّ أَنْشَأْنَا مِنْ بَعْدِهِمْ قُرُونًا آخَرِينَ [23:42]

Сипас баъд аз онон наслҳое дигар падид овардем

### الآية 23:43

> مَا تَسْبِقُ مِنْ أُمَّةٍ أَجَلَهَا وَمَا يَسْتَأْخِرُونَ [23:43]

Ҳеҷ уммате на аз аҷали худ пешӣ мегирад ва на таъхир мекунад

### الآية 23:44

> ثُمَّ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا تَتْرَىٰ ۖ كُلَّ مَا جَاءَ أُمَّةً رَسُولُهَا كَذَّبُوهُ ۚ فَأَتْبَعْنَا بَعْضَهُمْ بَعْضًا وَجَعَلْنَاهُمْ أَحَادِيثَ ۚ فَبُعْدًا لِقَوْمٍ لَا يُؤْمِنُونَ [23:44]

Сипас паёмбарони худро паёпай фиристодем. Ҳар гоҳ паёмбаре барои \[ҳидояти\] уммате меомад, ӯро дурӯғгӯ меангоштанд, пас, \[Мо низ\] ононро яке пас аз дигаре ҳалок кардем ва ононро достонҳо \[-и ибратомӯзе барои ояндагон\] қарор додем. Пас, нобуд бод, қавме, ки имон намеоваранд!

### الآية 23:45

> ثُمَّ أَرْسَلْنَا مُوسَىٰ وَأَخَاهُ هَارُونَ بِآيَاتِنَا وَسُلْطَانٍ مُبِينٍ [23:45]

Сипас Мӯсо ва бародараш Ҳорунро бо оёти \[нуҳгонаи\] хеш ва далоили ошкор фиристодем

### الآية 23:46

> إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ فَاسْتَكْبَرُوا وَكَانُوا قَوْمًا عَالِينَ [23:46]

Ба сӯйи Фиръавн ва ашрофи \[қавми\] ӯ, вале онон гарданкашӣ карданд ва гурӯҳе бартарихоҳ буданд

### الآية 23:47

> فَقَالُوا أَنُؤْمِنُ لِبَشَرَيْنِ مِثْلِنَا وَقَوْمُهُمَا لَنَا عَابِدُونَ [23:47]

Ва гуфтанд: **«Оё ба ду инсони монанди худ имон биёварем, ҳол он ки қавмашон бардагони мо ҳастанд?»**

### الآية 23:48

> فَكَذَّبُوهُمَا فَكَانُوا مِنَ الْمُهْلَكِينَ [23:48]

Пас он дуро дурӯғгӯ ангоштанд, \[ва\] саранҷом ҳалок шуданд

### الآية 23:49

> وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ [23:49]

Ва бе тардид, ба Мӯсо китоби \[Таврот\] додем, бошад, ки \[Бани Исроил\] ҳидоят шаванд

### الآية 23:50

> وَجَعَلْنَا ابْنَ مَرْيَمَ وَأُمَّهُ آيَةً وَآوَيْنَاهُمَا إِلَىٰ رَبْوَةٍ ذَاتِ قَرَارٍ وَمَعِينٍ [23:50]

Ва писари Марям ва модарашро нишонае \[аз қудрати илоҳӣ\] карор додем ва ононро дар маконе баланд ва ҳамворе, ки дорои амният ва обе \[зулолу\] ҷорӣ буд, ҷой додем

### الآية 23:51

> يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا ۖ إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ [23:51]

Эй паёмбарон, аз \[ғизоҳои\] покиза бихӯред ва кори шоиста анҷом диҳед. Яқинан, ман ба он чи мекунед, огоҳам

### الآية 23:52

> وَإِنَّ هَٰذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّكُمْ فَاتَّقُونِ [23:52]

Ва дар ҳақиқат, ин дини шумо дини воҳид \[ба номи ислом\] аст ва ман Парвардигоратон ҳастам. Пас, аз ман парво кунед \[битарсед\]

### الآية 23:53

> فَتَقَطَّعُوا أَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ زُبُرًا ۖ كُلُّ حِزْبٍ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ [23:53]

Аммо \[пайравонашон ихтилоф карданд ва\] дар кори динашон миёни худ фирқа-фирқа ва пароканда гаштанд ва ҳар гурӯҳе ба он чи наздашон аст, дилхушанд \[чаро ки худро бар ҳақ медонанд\]

### الآية 23:54

> فَذَرْهُمْ فِي غَمْرَتِهِمْ حَتَّىٰ حِينٍ [23:54]

Пас, \[эй паёмбар\] ононро то вақте \[ки азоб фаро мерасад\] дар ҷаҳлу нодонишон раҳо кун

### الآية 23:55

> أَيَحْسَبُونَ أَنَّمَا نُمِدُّهُمْ بِهِ مِنْ مَالٍ وَبَنِينَ [23:55]

Оё гумон мекунанд, он чи аз сарвату фарзандон, ки ба онон медиҳем,

### الآية 23:56

> نُسَارِعُ لَهُمْ فِي الْخَيْرَاتِ ۚ بَلْ لَا يَشْعُرُونَ [23:56]

\[барои ин аст, ки\] шитобон некиҳоро ба эшон бирасонем? \[На, ҳаргиз чунин нест\] Балки онон \[ҳақиқатро\] дарнамеёбанд

### الآية 23:57

> إِنَّ الَّذِينَ هُمْ مِنْ خَشْيَةِ رَبِّهِمْ مُشْفِقُونَ [23:57]

Касоне, ки аз бими Парвардигорашон тарсонанд

### الآية 23:58

> وَالَّذِينَ هُمْ بِآيَاتِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ [23:58]

Ва касоне, ки ба оёти Парвардигорашон имон меоваранд

### الآية 23:59

> وَالَّذِينَ هُمْ بِرَبِّهِمْ لَا يُشْرِكُونَ [23:59]

Ва касоне, ки ба Парвардигорашон ширк намеварзанд

### الآية 23:60

> وَالَّذِينَ يُؤْتُونَ مَا آتَوْا وَقُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ أَنَّهُمْ إِلَىٰ رَبِّهِمْ رَاجِعُونَ [23:60]

Ва касоне, ки дар анҷоми корҳои хайр мекӯшанд ва аз ин ки ба сӯйи Парвардигори хеш бозмегарданд, \[ва аз ин ки корҳои некашон мақбули даргоҳи ҳақ воқеъ нашавад\] дилҳояшон ҳаросон аст

### الآية 23:61

> أُولَٰئِكَ يُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَهُمْ لَهَا سَابِقُونَ [23:61]

Инон дар некиҳо шитоб мекунанд ва дар анҷоми он \[аз якдигар\] пешӣ мегиранд

### الآية 23:62

> وَلَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۖ وَلَدَيْنَا كِتَابٌ يَنْطِقُ بِالْحَقِّ ۚ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ [23:62]

Ва \[Мо\] ба ҳеҷ кас ҷуз ба андозаи тавонаш таклиф намекунем ва назди Мо китобест, ки \[дар бораи аъмоли бандагон\] ба ҳақ сухан мегӯяд ва ба онон ситам намешавад

### الآية 23:63

> بَلْ قُلُوبُهُمْ فِي غَمْرَةٍ مِنْ هَٰذَا وَلَهُمْ أَعْمَالٌ مِنْ دُونِ ذَٰلِكَ هُمْ لَهَا عَامِلُونَ [23:63]

\[На\] Балки дилҳояшон аз ин \[китоб\] дар ғафлат аст ва онон ба ҷуз ин \[гуноҳи куфр\] корҳое \[дигар низ\] анҷом медиҳанд

### الآية 23:64

> حَتَّىٰ إِذَا أَخَذْنَا مُتْرَفِيهِمْ بِالْعَذَابِ إِذَا هُمْ يَجْأَرُونَ [23:64]

То ҳангоме ки сарватмандонашонро ба азоб гирифтор кунем, ногаҳон фарёди зорӣ сар медиҳанд

### الآية 23:65

> لَا تَجْأَرُوا الْيَوْمَ ۖ إِنَّكُمْ مِنَّا لَا تُنْصَرُونَ [23:65]

\[Ба онон гуфта мешавад\] «Имрӯз нола ва зорӣ накунед, \[ки\] ҳаргиз аз сӯйи мо ёрӣ нахоҳед шуд

### الآية 23:66

> قَدْ كَانَتْ آيَاتِي تُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ فَكُنْتُمْ عَلَىٰ أَعْقَابِكُمْ تَنْكِصُونَ [23:66]

Бе тардид, оёти Ман пайваста бар шумо хонда мешуд, вале \[аз ҳақ\] рӯй мегардонед

### الآية 23:67

> مُسْتَكْبِرِينَ بِهِ سَامِرًا تَهْجُرُونَ [23:67]

Дар ҳоле ки дар баробараш такаббур мекардед \[ва дар маҷолиси шабонаи худ\] ба бадгӯӣ мепардохтед

### الآية 23:68

> أَفَلَمْ يَدَّبَّرُوا الْقَوْلَ أَمْ جَاءَهُمْ مَا لَمْ يَأْتِ آبَاءَهُمُ الْأَوَّلِينَ [23:68]

Оё онон дар ин гуфтор \[Қуръон\] наяндешидаанд ё \[магар\] чизе барояшон омада, ки барои ниёгонашон наёмадааст?

### الآية 23:69

> أَمْ لَمْ يَعْرِفُوا رَسُولَهُمْ فَهُمْ لَهُ مُنْكِرُونَ [23:69]

Ё паёмбарашонро нашинохтаанд ва \[аз ин рӯст, ки\] инкораш мекунанд

### الآية 23:70

> أَمْ يَقُولُونَ بِهِ جِنَّةٌ ۚ بَلْ جَاءَهُمْ بِالْحَقِّ وَأَكْثَرُهُمْ لِلْحَقِّ كَارِهُونَ [23:70]

Ё мегӯянд, ӯ ҷунун дорад? \[На, чунин нест\] Балки \[ӯ дини\] ҳақро барояшон овардааст, вале бештарашон аз \[пазириши\] ҳақ нохушнуданд

### الآية 23:71

> وَلَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْوَاءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ وَمَنْ فِيهِنَّ ۚ بَلْ أَتَيْنَاهُمْ بِذِكْرِهِمْ فَهُمْ عَنْ ذِكْرِهِمْ مُعْرِضُونَ [23:71]

Агар Аллоҳ таоло аз ҳавасҳои онон пайравӣ кунад \[ва умури ҳастӣ ба майли кофирон идора шавад\], осмонҳо ва замин ва ҳар ки дар онҳост, табоҳ мегардад, балки барои онон пандашон \[Қуръон\]-ро овардаем \[ки мояи иззату шарафашон аст\], вале онон аз пандашон рӯйгардонанд

### الآية 23:72

> أَمْ تَسْأَلُهُمْ خَرْجًا فَخَرَاجُ رَبِّكَ خَيْرٌ ۖ وَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ [23:72]

\[Эй Паёмбар\] Оё ту аз онон \[барои таблиғи дин\] подоше металабӣ? Ва ҳол он ки подоши Парвардигорат \[басе\] беҳтар аст ва Ӯ беҳтарин рӯзидиҳанда аст

### الآية 23:73

> وَإِنَّكَ لَتَدْعُوهُمْ إِلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ [23:73]

Ва бе тардид, ту ононро ба роҳе рост даъват мекунӣ

### الآية 23:74

> وَإِنَّ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ عَنِ الصِّرَاطِ لَنَاكِبُونَ [23:74]

Касоне, ки ба охират имон надоранд, ҳатман аз ин роҳи \[рост\] мунҳариф шудаанд

### الآية 23:75

> ۞ وَلَوْ رَحِمْنَاهُمْ وَكَشَفْنَا مَا بِهِمْ مِنْ ضُرٍّ لَلَجُّوا فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ [23:75]

Агар ба онон раҳм кунем ва балову ранҷеро, ки \[аз қаҳтӣ ва гуруснагӣ\] дидаанд, аз эшон бартараф созем, бар саркашӣ \[ва гумроҳии\] хеш пофишорӣ мекунанд \[ва ҳамчунон\] ба бероҳа мераванд

### الآية 23:76

> وَلَقَدْ أَخَذْنَاهُمْ بِالْعَذَابِ فَمَا اسْتَكَانُوا لِرَبِّهِمْ وَمَا يَتَضَرَّعُونَ [23:76]

Дар ҳақиқат, \[Мо\] ононро ба азоб \[-у бало\] гирифтор сохтем \[то бедор шаванд\], аммо дар баробари Парвардигорашон фурӯтанӣ нанамуданд ва \[ба даргоҳаш тазарруъ ва\] зорӣ накарданд

### الآية 23:77

> حَتَّىٰ إِذَا فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَابًا ذَا عَذَابٍ شَدِيدٍ إِذَا هُمْ فِيهِ مُبْلِسُونَ [23:77]

\[Онон пайваста чунин ҳастанд\] То он гоҳ ки даре аз азоби сахт бар онон мекушоем \[ва чунон гирифтор шаванд\], ки \[аз ҳама ҷо\] маъюс гарданд

### الآية 23:78

> وَهُوَ الَّذِي أَنْشَأَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ ۚ قَلِيلًا مَا تَشْكُرُونَ [23:78]

\[Эй мункирони қиёмат\] Аллоҳ таоло аст, ки барои шумо гӯшу чашм ва дил падид овард. Чи андак сипос мегузоред!

### الآية 23:79

> وَهُوَ الَّذِي ذَرَأَكُمْ فِي الْأَرْضِ وَإِلَيْهِ تُحْشَرُونَ [23:79]

Ва Ӯст, ки шуморо дар замин \[офарид ва\] пароканда кард ва \[рӯзи қиёмат\] ба сӯйи Ӯ ҷамъ мешавед

### الآية 23:80

> وَهُوَ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ وَلَهُ اخْتِلَافُ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ ۚ أَفَلَا تَعْقِلُونَ [23:80]

Ва Ӯст, ки зинда мекунад ва мемиронад ва ихтилофи шабу рӯз аз тадбири Ӯст. Оё намеандешед?

### الآية 23:81

> بَلْ قَالُوا مِثْلَ مَا قَالَ الْأَوَّلُونَ [23:81]

\[Чунин накарданд\] Балки онон низ ҳамон \[суханонеро\] гуфтанд, ки пешиниён мегуфтанд

### الآية 23:82

> قَالُوا أَإِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَإِنَّا لَمَبْعُوثُونَ [23:82]

Гуфтанд: «Оё ҳангоме ки мурдему хоку устухон шудем, барангехта хоҳем шуд?

### الآية 23:83

> لَقَدْ وُعِدْنَا نَحْنُ وَآبَاؤُنَا هَٰذَا مِنْ قَبْلُ إِنْ هَٰذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ [23:83]

Бе тардид, ин ваъдаро пеш аз ин низ ба мо ва ниёгонамон додаанд. Ин \[сухан чизе\] нест, магар \[дурӯғҳо ва\] афсонаҳои пешиниён»

### الآية 23:84

> قُلْ لِمَنِ الْأَرْضُ وَمَنْ فِيهَا إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ [23:84]

\[Эй паёмбар, ба мункирони меод\] бигӯ: **«Агар медонед, \[бигӯед\], замин ва ҳар ки дар он аст, аз они кист?»**

### الآية 23:85

> سَيَقُولُونَ لِلَّهِ ۚ قُلْ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ [23:85]

Хоҳанд гуфт: **«\[Ҳама\] Аз они Аллоҳ таоло аст»**. Бигӯ: **«Пас, оё панд намегиред?»**

### الآية 23:86

> قُلْ مَنْ رَبُّ السَّمَاوَاتِ السَّبْعِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ [23:86]

Бигӯ: **«Парвардигори ҳафт осмон ва Парвардигори Арши бузург кист?»**

### الآية 23:87

> سَيَقُولُونَ لِلَّهِ ۚ قُلْ أَفَلَا تَتَّقُونَ [23:87]

Хоҳанд гуфт: **«\[Ҳама\] Аз они Аллоҳ таоло аст»**. Бигӯ: **«Пас, оё \[аз Аллоҳ таоло\] парво намекунед?»**

### الآية 23:88

> قُلْ مَنْ بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ يُجِيرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ [23:88]

Бигӯ: **«Агар медонед, \[бигӯед\] фармонравоии ҳама чиз ба дасти кист? Ва \[кист, ки\] паноҳ медиҳад ва касе дар баробари \[азоби\] ӯ паноҳ надорад?»**

### الآية 23:89

> سَيَقُولُونَ لِلَّهِ ۚ قُلْ فَأَنَّىٰ تُسْحَرُونَ [23:89]

Хоҳанд гуфт: **«\[Фармонравоии ҳама чиз\] Аз они Аллоҳ таоло аст»**. Бигӯ: **«Пас, чи гуна афсун мешавед \[ва намеандешед\]?»**

### الآية 23:90

> بَلْ أَتَيْنَاهُمْ بِالْحَقِّ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ [23:90]

\[Чунин нест, ки кофирон гумон мекунанд\] Балки Мо ҳақро барояшон овардем ва яқинан, онон дурӯғгӯ ҳастанд

### الآية 23:91

> مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ وَلَدٍ وَمَا كَانَ مَعَهُ مِنْ إِلَٰهٍ ۚ إِذًا لَذَهَبَ كُلُّ إِلَٰهٍ بِمَا خَلَقَ وَلَعَلَا بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ ۚ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ [23:91]

Аллоҳ таоло ҳаргиз фарзанде барнагузидааст ва ҳеҷ маъбуде бо Ӯ нест. \[Агар чунин буд\] Он гоҳ ҳар маъбуде он чиро офарида буд, \[бо худ\] мебурд ва мусалламан, бархе бар бархе дигар бартарӣ меҷустанд \[ва низоми ҳастӣ табоҳ мегашт\]. Аллоҳ таоло аз он чи \[мушрикон\] тавсиф мекунанд, муназзаҳ аст

### الآية 23:92

> عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَتَعَالَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ [23:92]

Ӯ донои ниҳону ошкор аст ва аз он чи бо Вай шарик месозанд, бартар аст

### الآية 23:93

> قُلْ رَبِّ إِمَّا تُرِيَنِّي مَا يُوعَدُونَ [23:93]

Бигӯ: «Парвардигоро, агар он \[азобе\]-ро, ки ба онон ваъда дода мешавад, ба ман нишон медиҳӣ \[ки шоҳидаш бошам\],

### الآية 23:94

> رَبِّ فَلَا تَجْعَلْنِي فِي الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ [23:94]

пас, Парвардигоро маро дар \[ҳангоми азоб дар канори ин\] гурӯҳи ситамгор қарор мадеҳ»

### الآية 23:95

> وَإِنَّا عَلَىٰ أَنْ نُرِيَكَ مَا نَعِدُهُمْ لَقَادِرُونَ [23:95]

Ва ҳатман, Мо тавоноем, ки он чиро ба онон ваъда медиҳем, ба ту нишон диҳем

### الآية 23:96

> ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ ۚ نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَصِفُونَ [23:96]

\[Эй паёмбар\] бадиро ба шевае, ки беҳтар аст, дафъ кун \[ва бубахшу шикебо бош\]. Мо ба он чи \[мушрикон дар бораи ту\] тавсиф мекунанд, донотарем

### الآية 23:97

> وَقُلْ رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ [23:97]

Ва бигӯ: «Парвардигоро, ман аз васвасаҳои шаётин ба Ту паноҳ мебарам

### الآية 23:98

> وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَنْ يَحْضُرُونِ [23:98]

Ва Парвардигоро, аз ин ки онҳо назди ман ҳозир шаванд, \[низ\] ба Ту паноҳ мебарам»

### الآية 23:99

> حَتَّىٰ إِذَا جَاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُونِ [23:99]

\[Кофирон пайваста бар ақидаи ботилашон ҳастанд\] То ҳангоме ки марги яке аз онон фаро расад, \[он гоҳ дар ҳоле ки\] назди Парвардигори \[худ нолаву зорӣ мекунад, ба фариштагон\] мегӯяд: «Маро \[ба дунё\] бозгардонед

### الآية 23:100

> لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحًا فِيمَا تَرَكْتُ ۚ كَلَّا ۚ إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا ۖ وَمِنْ وَرَائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ [23:100]

Шояд дар он чи \[кӯтоҳӣ намуда ва\] тарк кардам, кори шоистае анҷом диҳам». Ҳаргиз чунин нест. Бе тардид, ин фақат сухане аст, ки ӯ ба забон мегӯяд \[ва ҳаргиз рафтораш тағйир намекунад\] ва рӯзе, ки барангехта шаванд, пушти сарашон барзахест

### الآية 23:101

> فَإِذَا نُفِخَ فِي الصُّورِ فَلَا أَنْسَابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَلَا يَتَسَاءَلُونَ [23:101]

Рӯзе, ки дар сур дамида мешавад, ҳеҷ як аз \[ ифтихороти хонаводагӣ ва\] пайвандҳои хешовандӣ миёнашон \[барқарор\] нахоҳад буд ва \[аз ваҳшати азоб\] аз \[ҳоли\] якдигар намепурсанд

### الآية 23:102

> فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ [23:102]

Ва ҳар ки вазнаи аъмолаш сангин бошад, ононанд, ки растагоранд

### الآية 23:103

> وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ فَأُولَٰئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فِي جَهَنَّمَ خَالِدُونَ [23:103]

Ва ҳар ки вазнаи аъмолаш сабук бошад, ононанд, ки ба хеш зиён задаанд ва дар дузах ҷовидонанд

### الآية 23:104

> تَلْفَحُ وُجُوهَهُمُ النَّارُ وَهُمْ فِيهَا كَالِحُونَ [23:104]

Оташ чеҳраҳояшонро месӯзонад ва дар он ҷо рӯйтурш ва зиштманзаранд

### الآية 23:105

> أَلَمْ تَكُنْ آيَاتِي تُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ فَكُنْتُمْ بِهَا تُكَذِّبُونَ [23:105]

\[Ба онон гуфта мешавад\] **«Магар на ин буд, ки оётам бар шумо хонда мешуд ва онҳоро дурӯғ меангоштед?»**

### الآية 23:106

> قَالُوا رَبَّنَا غَلَبَتْ عَلَيْنَا شِقْوَتُنَا وَكُنَّا قَوْمًا ضَالِّينَ [23:106]

\[Дар посух\] Мегӯянд: «Парвардигоро, бадбахтӣ бар мо чира шуд ва гурӯҳе гумроҳ будем

### الآية 23:107

> رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْهَا فَإِنْ عُدْنَا فَإِنَّا ظَالِمُونَ [23:107]

Парвардигоро, моро аз ин \[дузах\] берун овар. Пас, агар \[ба куфру нофармонӣ\] бозгаштем, ҳатман, ситамгорем»

### الآية 23:108

> قَالَ اخْسَئُوا فِيهَا وَلَا تُكَلِّمُونِ [23:108]

\[Аллоҳ таоло\] Мефармояд: «Дар он \[оташ\] гум шавед ва бо Ман сухан нагӯед

### الآية 23:109

> إِنَّهُ كَانَ فَرِيقٌ مِنْ عِبَادِي يَقُولُونَ رَبَّنَا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ [23:109]

Гурӯҳе аз бандагонам мегуфтанд: **«Парвардигоро, имон овардем, пас, моро бибахшо ва бар мо раҳм кун, \[ки\] бе тардид, Ту беҳтарин бахшояндаӣ»**

### الآية 23:110

> فَاتَّخَذْتُمُوهُمْ سِخْرِيًّا حَتَّىٰ أَنْسَوْكُمْ ذِكْرِي وَكُنْتُمْ مِنْهُمْ تَضْحَكُونَ [23:110]

Вале шумо ононро масхара мекардед, то ҷойе, ки \[саргарм шудан ба тамасхури эшон\] зикр \[-у ибодати\] Маро аз ёдатон бурд ва ҳамчунон ба онон механдидед

### الآية 23:111

> إِنِّي جَزَيْتُهُمُ الْيَوْمَ بِمَا صَبَرُوا أَنَّهُمْ هُمُ الْفَائِزُونَ [23:111]

Имрӯз Ман ононро аз он ҷиҳате, ки шикебоӣ карданд, подош медиҳам. Оре, эшонанд, ки растагоранд»

### الآية 23:112

> قَالَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِي الْأَرْضِ عَدَدَ سِنِينَ [23:112]

\[Аллоҳ таоло ба дузахиён\] Мегӯяд: **«Чанд сол дар замин ба сар бурдед»**?

### الآية 23:113

> قَالُوا لَبِثْنَا يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ فَاسْأَلِ الْعَادِّينَ [23:113]

Мегӯянд: **«Як рӯз ё бахше аз як рӯзро ба сар бурдем. Аз ҳисобгарон \[ки ҳисоби рӯзу солро нигаҳ медоранд\] бипурс»**

### الآية 23:114

> قَالَ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا ۖ لَوْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ [23:114]

Ӯ мегӯяд: «\[Оре\] Агар медонистед, ҷуз андаке \[дар дунё\] ба сар набурдед

### الآية 23:115

> أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاكُمْ عَبَثًا وَأَنَّكُمْ إِلَيْنَا لَا تُرْجَعُونَ [23:115]

Оё пиндоштаед, ки шуморо беҳуда офаридаем ва ба сӯйи Мо бозгардонида намешавед?

### الآية 23:116

> فَتَعَالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ ۖ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ [23:116]

Пас, баландмартаба \[ва бузург\] аст Аллоҳ таоло \[ки\] фармонравои ҳақ аст. Ҳеҷ маъбуде \[ба ҳақ\] ҷуз Ӯ нест \[ва\] Парвардигори Арши гаронқадр аст

### الآية 23:117

> وَمَنْ يَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَٰهًا آخَرَ لَا بُرْهَانَ لَهُ بِهِ فَإِنَّمَا حِسَابُهُ عِنْدَ رَبِّهِ ۚ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الْكَافِرُونَ [23:117]

Ва ҳар ки бо Аллоҳ таоло маъбуди дигареро бихонад, яқинан, ҳеҷ далеле бар \[ҳаққонияти\] он нахоҳад дошт ва ҳисоби ӯ бо Парвардигораш хоҳад буд. Бе тардид, кофирон растагор намешаванд

### الآية 23:118

> وَقُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ [23:118]

Ва \[эй Паёмбар\] бигӯ: **«Парвардигоро, \[гуноҳонамро\] бибахшой ва раҳм кун ва Ту беҳтарин бахшандаӣ»**

## روابط ذات صلة

- [النص القرآني للسورة](https://quranpedia.net/surah/1/23.md)
- [كل تفاسير سورة المؤمنون
](https://quranpedia.net/surah-tafsir/23.md)
- [ترجمات سورة المؤمنون
](https://quranpedia.net/translations/23.md)
- [صفحة الكتاب: الترجمة الطاجيكية - عارفي](https://quranpedia.net/book/1984.md)
- [المؤلف: فريق متخصص مكلف من مركز رواد الترجمة بالشراكة مع موقع دار الإسلام](https://quranpedia.net/person/1759.md)

---

زُر [Quranpedia.net](https://quranpedia.net/surah/1/23/book/1984) — موسوعة القرآن الكريم: التفاسير، الترجمات، التلاوات، والمواضيع.