ترجمهٔ فارسی سورهٔ Ar­Room

روم · سورة الروم

مکی آیه‌ها: 60 جزء 21 صفحهٔ 404 ترتیب نزول: 84

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

الٓمٓ ١

الم [= الف. لام. میم].

غُلِبَتِ ٱلرُّومُ ٢

رومیان [در جنگ با فارس] شكست خوردند.

فِيٓ أَدۡنَى ٱلۡأَرۡضِ وَهُم مِّنۢ بَعۡدِ غَلَبِهِمۡ سَيَغۡلِبُونَ ٣

در نزدیک‌ترین سرزمین [مرزی شام با فارس]؛ و آنان پس از شکستشان، [در نبردی دیگر] پیروز خواهند شد؛

فِي بِضۡعِ سِنِينَۗ لِلَّهِ ٱلۡأَمۡرُ مِن قَبۡلُ وَمِنۢ بَعۡدُۚ وَيَوۡمَئِذࣲ يَفۡرَحُ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ٤

در چند سال [آینده]. چه قبل و چه بعد از این [پیروزی، سررشتۀ] کار در اختیار الله است؛ و در آن روز، مؤمنان شادمان می‌گردند.

بِنَصۡرِ ٱللَّهِۚ يَنصُرُ مَن يَشَآءُۖ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ٥

[این شادی،] به خاطرِ یاری رساندنِ الله [به اهل کتاب] است؛ و او تعالی هر کس را که بخواهد یاری می‌کند و شکست‌ناپذیرِ مهربان است.

وَعۡدَ ٱللَّهِۖ لَا يُخۡلِفُ ٱللَّهُ وَعۡدَهُۥ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ ٦

[این پیروزی] وعدۀ الله است [و] الله هرگز از وعدۀ خود تخلف نمی‌کند؛ ولی بیشتر مردم نمی‌دانند.

يَعۡلَمُونَ ظَٰهِرࣰا مِّنَ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَهُمۡ عَنِ ٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ غَٰفِلُونَ ٧

آنان فقط ظاهری از زندگی دنیا را می‌دانند و از آخرت غافلند.

أَوَلَمۡ يَتَفَكَّرُواْ فِيٓ أَنفُسِهِمۗ مَّا خَلَقَ ٱللَّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَآ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَأَجَلࣲ مُّسَمࣰّىۗ وَإِنَّ كَثِيرࣰا مِّنَ ٱلنَّاسِ بِلِقَآيِٕ رَبِّهِمۡ لَكَٰفِرُونَ ٨

آیا با خود نمی‌اندیشند که الله آسمان‏ها و زمین و آنچه را که میان آنهاست، جز به‏حق و برای مدت معیّنی نیافریده است؟ بی‌تردید، بسیاری از مردم به دیدار پروردگارشان [در قیامت] باور ندارند.

أَوَلَمۡ يَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ كَانُوٓاْ أَشَدَّ مِنۡهُمۡ قُوَّةࣰ وَأَثَارُواْ ٱلۡأَرۡضَ وَعَمَرُوهَآ أَكۡثَرَ مِمَّا عَمَرُوهَا وَجَآءَتۡهُمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِۖ فَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيَظۡلِمَهُمۡ وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ ٩

آیا [مشرکان] در زمین گشت و گذار نکرده‌اند تا ببینند سرانجامِ کسانی که پیش از آنان بودند چگونه بوده است؟ آنها بسیار نیرومندتر از اینان بودند و زمین را [برای کشاورزی و عمران،] بیش از اینان دگرگون ساختند و آباد کردند؛ و پیامبرانشان با دلایل روشن به سراغشان آمدند [اما آنان انکار کردند و نابود شدند]. الله هرگز بر آن نبود که به آنان ستم کند؛ بلکه آنان خود به خویشتن ستم می‌کردند.

ثُمَّ كَانَ عَٰقِبَةَ ٱلَّذِينَ أَسَٰٓـُٔواْ ٱلسُّوٓأَىٰٓ أَن كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَكَانُواْ بِهَا يَسۡتَهۡزِءُونَ ١٠

آنگاه سرانجامِ کسانی‌ که بدی کرده بودند، بسیار بدتر شد؛ چرا که آیات الله را دروغ می‌انگاشتند و آنها را به تمسخر می‌گرفتند.

ٱللَّهُ يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ ثُمَّ إِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ ١١

الله آفرینش را آغاز می‌کند؛ سپس آن را [پس از مرگش] بازمی‌گردانَد؛ آنگاه [در قیامت، همگی] به سویش بازگردانده می‌شوید.

وَيَوۡمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ يُبۡلِسُ ٱلۡمُجۡرِمُونَ ١٢

روزی که قیامت بر پا گردد، گناهکاران [از رحمت الهی] ناامید می‌شوند.

وَلَمۡ يَكُن لَّهُم مِّن شُرَكَآئِهِمۡ شُفَعَٰٓؤُاْ وَكَانُواْ بِشُرَكَآئِهِمۡ كَٰفِرِينَ ١٣

[در آن روز،] مشرکان از بین معبودان خود [که عبادت می‏کردند] هیچ شفاعتگری نخواهند داشت و نسبت به معبودانشان [که آنها را همتای الله قرار داده بودند] کفر می‌ورزند.

وَيَوۡمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ يَوۡمَئِذࣲ يَتَفَرَّقُونَ ١٤

روزی که قیامت برپا گردد، [مردم بر اساس کارهایشان] از یکدیگر جدا می‌شوند.

فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ فَهُمۡ فِي رَوۡضَةࣲ يُحۡبَرُونَ ١٥

اما کسانی که ایمان آورده‌اند و کار‌های شایسته انجام داده‌اند، در بوستانی [از بهشت] شادمان می‌گردند.

وَأَمَّا ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَلِقَآيِٕ ٱلۡأٓخِرَةِ فَأُوْلَٰٓئِكَ فِي ٱلۡعَذَابِ مُحۡضَرُونَ ١٦

و اما کسانی ‌که کفر ورزیدند و آیات ما و دیدارمان در آخرت را تکذیب کردند، در عذاب [دوزخ] احضار می‌شوند.

فَسُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ حِينَ تُمۡسُونَ وَحِينَ تُصۡبِحُونَ ١٧

پس الله را به پاکی ستایش کنید، آنگاه که به شب درمی‌آیید و آن دَم که به صبح می‌رسید

وَلَهُ ٱلۡحَمۡدُ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَعَشِيࣰّا وَحِينَ تُظۡهِرُونَ ١٨

و عصرگاهان و هنگامی ‌که به نیمروز می‌رسید؛ و حمد و ستایش در آسمان‏ها و زمین از آنِ اوست.

يُخۡرِجُ ٱلۡحَيَّ مِنَ ٱلۡمَيِّتِ وَيُخۡرِجُ ٱلۡمَيِّتَ مِنَ ٱلۡحَيِّ وَيُحۡيِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَاۚ وَكَذَٰلِكَ تُخۡرَجُونَ ١٩

او تعالی [موجود] زنده را از [مادّۀ] بی‌جان [= نطفه] پدید می‌آورد و [مادّۀ] بی‌جان را از [موجود] زنده خارج می‌سازد؛ و زمین را ـ پس از خشکی و خزانش ـ زنده می‌سازد؛ و [شما نیز روز قیامت،] اینچنین برانگیخته می‌شوید.

وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦٓ أَنۡ خَلَقَكُم مِّن تُرَابࣲ ثُمَّ إِذَآ أَنتُم بَشَرࣱ تَنتَشِرُونَ ٢٠

و [یکی دیگر] از نشانه‌های او تعالی [این] است که شما را از خاک آفرید، سپس انسان‏هایی شدید [که تولید مثل کردید و در زمین] پراکنده گشتید.

وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦٓ أَنۡ خَلَقَ لَكُم مِّنۡ أَنفُسِكُمۡ أَزۡوَٰجࣰا لِّتَسۡكُنُوٓاْ إِلَيۡهَا وَجَعَلَ بَيۡنَكُم مَّوَدَّةࣰ وَرَحۡمَةًۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتࣲ لِّقَوۡمࣲ يَتَفَكَّرُونَ ٢١

و از [دیگر] نشانه‌های او [این] است که از جنس خود شما همسرانی برایتان آفرید تا در کنارشان آرام گیرید و در میانتان محبت و مهربانی قرار داد. بی‌گمان، در این [نعمت،] نشانه‌هایی است [از قدرت پروردگار] برای مردمی که تفکر می‌کنند.

وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ خَلۡقُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱخۡتِلَٰفُ أَلۡسِنَتِكُمۡ وَأَلۡوَٰنِكُمۡۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتࣲ لِّلۡعَٰلِمِينَ ٢٢

و از [دیگر] نشانه‌های او تعالی، آفرینش آسمان‏ها و زمین و اختلاف زبان‏ها و رنگ‏های شماست. بی‌تردید، در این [امور،] نشانه‌هایی [از قدرت پروردگار] برای دانشوران است.

وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ مَنَامُكُم بِٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ وَٱبۡتِغَآؤُكُم مِّن فَضۡلِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتࣲ لِّقَوۡمࣲ يَسۡمَعُونَ ٢٣

و [یکی دیگر] از نشانه‌های او، خواب شما در شب و روز و تلاشتان برای بهره‌گیری از بخشش پروردگار [و تأمین معاش] است. بی‌گمان، در این امور، برای مردمی که گوش شنوا دارند، نشانه‌هایی [از قدرتِ پروردگار] است.

وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ يُرِيكُمُ ٱلۡبَرۡقَ خَوۡفࣰا وَطَمَعࣰا وَيُنَزِّلُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءࣰ فَيُحۡيِۦ بِهِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَآۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتࣲ لِّقَوۡمࣲ يَعۡقِلُونَ ٢٤

و از [دیگر] نشانه‌های او [این] است که صاعقه را برای بیم و امید، به شما نشان می‌دهد و آبی از آسمان می‌فرستد و زمین را ـ پس از خشکی و خزانش ـ با آن زنده می‌سازد. بی‌گمان، در این امور، برای مردمی که می‌اندیشند، نشانه‌هایی [از قدرتِ پروردگار] است.

وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦٓ أَن تَقُومَ ٱلسَّمَآءُ وَٱلۡأَرۡضُ بِأَمۡرِهِۦۚ ثُمَّ إِذَا دَعَاكُمۡ دَعۡوَةࣰ مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ إِذَآ أَنتُمۡ تَخۡرُجُونَ ٢٥

و از نشانه‌های او [این] است که آسمان‏ها و زمین به فرمانش برپاست و [روز قیامت] هنگامی که‏ با ندایی شما را از زمین فرامی‌خوانَد، ناگهان [همگی از گورها] بیرون می‌آیید.

وَلَهُۥ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ كُلࣱّ لَّهُۥ قَٰنِتُونَ ٢٦

هر کس [و هر چه] در آسمان‏ها و زمین است از آنِ‏ الله است و همگی [تسلیم و] فرمانبردارِ او هستند.

وَهُوَ ٱلَّذِي يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ وَهُوَ أَهۡوَنُ عَلَيۡهِۚ وَلَهُ ٱلۡمَثَلُ ٱلۡأَعۡلَىٰ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ٢٧

او همان ذاتی است که آفرینش را آغاز می‌کند، سپس آن را [پس از مرگش] بازمی‌گردانَد و این کار برایش آسان‌تر [از آفرینش نخستین] است؛ و برترین وصف در آسمان‏ها و زمین برای اوست و او تعالی شکست‌ناپذیرِ حکیم است.

ضَرَبَ لَكُم مَّثَلࣰا مِّنۡ أَنفُسِكُمۡۖ هَل لَّكُم مِّن مَّا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُكُم مِّن شُرَكَآءَ فِي مَا رَزَقۡنَٰكُمۡ فَأَنتُمۡ فِيهِ سَوَآءࣱ تَخَافُونَهُمۡ كَخِيفَتِكُمۡ أَنفُسَكُمۡۚ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمࣲ يَعۡقِلُونَ ٢٨

[ای مشرکان،] الله برای شما از خودتان مثالی می‌آورد: آیا از بردگانتان کسی هست که در اموالی که به شما داده‌ایم شریکتان ‌باشد؛ چنان که هر دو [در برخورداری از آن اموال،] یکسان باشید و همان طور که [به خاطر تصرف مال] از یکدیگر بیم دارید، از آنان نیز بیم داشته باشید؟ [حال که چنین نیست، پس چرا بندگان و مخلوقات الله را با او شریک می‌دانید؟] ما آیات خویش را برای کسانی که می‌اندیشند، اینچنین به روشنی بیان می‌کنیم.

بَلِ ٱتَّبَعَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ أَهۡوَآءَهُم بِغَيۡرِ عِلۡمࣲۖ فَمَن يَهۡدِي مَنۡ أَضَلَّ ٱللَّهُۖ وَمَا لَهُم مِّن نَّٰصِرِينَ ٢٩

[دلیل شرک، کمبود دلایل توحیدی نیست؛] بلکه ستمکاران بدون علم و آگاهی، از هوی و هوس‌ خود پیروی می‌کنند؛ پس کسی را که الله گمراه کرده است چه کسی هدایت می‌کند؟ و آنان [در برابر عذاب الهی] هیچ یاوری نخواهند داشت.

فَأَقِمۡ وَجۡهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفࣰاۚ فِطۡرَتَ ٱللَّهِ ٱلَّتِي فَطَرَ ٱلنَّاسَ عَلَيۡهَاۚ لَا تَبۡدِيلَ لِخَلۡقِ ٱللَّهِۚ ذَٰلِكَ ٱلدِّينُ ٱلۡقَيِّمُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ ٣٠

[ای پیامبر،] حقگرایانه و خالصانه به این دین روی آور. [این آیین پاک،] اسلام است که الله فطرت مردم را بر اساس آن سرشته است. هیچ تغییری در آفرینشِ الله نیست. این است [راه راست و] دین استوار؛ ولی بیشتر مردم [حقیقت را] نمی‌دانند.

۞ مُنِيبِينَ إِلَيۡهِ وَٱتَّقُوهُ وَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَلَا تَكُونُواْ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ ٣١

[ای مؤمنان، به درگاه پروردگار توبه کنید و] به سوی او بازگردید و از او پروا کنید و نماز برپا دارید و از مشرکان نباشید.

مِنَ ٱلَّذِينَ فَرَّقُواْ دِينَهُمۡ وَكَانُواْ شِيَعࣰاۖ كُلُّ حِزۡبِۭ بِمَا لَدَيۡهِمۡ فَرِحُونَ ٣٢

از کسانی [نباشید] که در دینشان تفرقه ایجاد کردند و دسته‌دسته شدند و هر گروهی به آنچه نزد خویش دارند خشنودند.

وَإِذَا مَسَّ ٱلنَّاسَ ضُرࣱّ دَعَوۡاْ رَبَّهُم مُّنِيبِينَ إِلَيۡهِ ثُمَّ إِذَآ أَذَاقَهُم مِّنۡهُ رَحۡمَةً إِذَا فَرِيقࣱ مِّنۡهُم بِرَبِّهِمۡ يُشۡرِكُونَ ٣٣

هنگامی که به مردم [رنج و] زیانی برسد، زاری‌کنان پروردگار‌شان را می‌خوانند؛ سپس چون [الله] رحمتی از جانب خویش به آنان بچشاند [و گره از کارشان بگشاید]، آنگاه گروهی از آنان به پروردگارشان شرک می‌آورند

لِيَكۡفُرُواْ بِمَآ ءَاتَيۡنَٰهُمۡۚ فَتَمَتَّعُواْ فَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَ ٣٤

تا به آنچه که به آنان داده‌ایم ناسپاسی کنند. [از لذت‏های دنیوی] بهره بگیرید که به زودی [نتیجۀ کردارتان را] خواهید دانست.

أَمۡ أَنزَلۡنَا عَلَيۡهِمۡ سُلۡطَٰنࣰا فَهُوَ يَتَكَلَّمُ بِمَا كَانُواْ بِهِۦ يُشۡرِكُونَ ٣٥

آیا [در کتاب‏های آسمانی] دلیل محکمی بر آنان نازل کرده‌ایم که از [درستیِ] آنچه به او [= الله] شرک ‌ورزیده‌اند سخن می‌گوید [و این کار را تأیید می‌کند]؟

وَإِذَآ أَذَقۡنَا ٱلنَّاسَ رَحۡمَةࣰ فَرِحُواْ بِهَاۖ وَإِن تُصِبۡهُمۡ سَيِّئَةُۢ بِمَا قَدَّمَتۡ أَيۡدِيهِمۡ إِذَا هُمۡ يَقۡنَطُونَ ٣٦

وقتی رحمتی به مردم بچشانیم، از آن [بیش از حد] شاد می‏گردند [و تکبر می‏ورزند] و اگر به سزای کارهایی که می‌کردند رنج و مصیبتی به آنان برسد، [از رحمت الهی] ناامید می‌شوند.

أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّ ٱللَّهَ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقۡدِرُۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتࣲ لِّقَوۡمࣲ يُؤۡمِنُونَ ٣٧

آیا ندیدند که الله [نعمت و] روزی را بر هر کس که بخواهد گسترده می‌دارد و [یا] تنگ می‌گیرد؟ بی‌گمان، در این [گشایش و سختی،] نشانه‌هایی [از لطف و رحمت پروردگار،] برای مؤمنان است.

فَـَٔاتِ ذَا ٱلۡقُرۡبَىٰ حَقَّهُۥ وَٱلۡمِسۡكِينَ وَٱبۡنَ ٱلسَّبِيلِۚ ذَٰلِكَ خَيۡرࣱ لِّلَّذِينَ يُرِيدُونَ وَجۡهَ ٱللَّهِۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ٣٨

حقِ [صلۀ رَحِم] خویشاوند و [صدقه و زکاتِ] مستمند و درراه‌مانده را ادا کن. این [کار] برای کسانی‌ که [خشنودی] الله را می‌طلبند بهتر است و آنان همان رستگارانند.

وَمَآ ءَاتَيۡتُم مِّن رِّبࣰا لِّيَرۡبُوَاْ فِيٓ أَمۡوَٰلِ ٱلنَّاسِ فَلَا يَرۡبُواْ عِندَ ٱللَّهِۖ وَمَآ ءَاتَيۡتُم مِّن زَكَوٰةࣲ تُرِيدُونَ وَجۡهَ ٱللَّهِ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُضۡعِفُونَ ٣٩

آنچه از اموال [خود، که به قصد] ربا به مردم می‌دهید تا [با پس گرفتنِ آن به میزان بیشتری بر اموالتان] افزوده گردد، نزد الله افزایش نمی‌یابد و[لی] آنچه برای خشنودی الله [به عنوان] زکات می‌پردازید، [برکت و افزایش می‌یابد] و [کسانی که چنین می‌کنند] اینانند که پاداششان [نزد الله] چند برابر می‌گردد.

ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَكُمۡ ثُمَّ رَزَقَكُمۡ ثُمَّ يُمِيتُكُمۡ ثُمَّ يُحۡيِيكُمۡۖ هَلۡ مِن شُرَكَآئِكُم مَّن يَفۡعَلُ مِن ذَٰلِكُم مِّن شَيۡءࣲۚ سُبۡحَٰنَهُۥ وَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ ٤٠

الله است که شما را ‌آفرید و روزی ‌داد؛ آنگاه شما را می‌میراند و باز [در قیامت] زنده می‌کند. آيا در ميان شريكانتان كسى هست که چیزی از این [کار‌ها] را انجام دهد؟ او تعالی منزّه است و از چیزهایی که با وی شریک می‌سازند برتر است.

ظَهَرَ ٱلۡفَسَادُ فِي ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِ بِمَا كَسَبَتۡ أَيۡدِي ٱلنَّاسِ لِيُذِيقَهُم بَعۡضَ ٱلَّذِي عَمِلُواْ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ ٤١

به سبب گناهانی که مردم مرتکب شده‌اند، فساد [و تباهی] در خشکی و دریا آشکار گشته است تا [الله] جزای برخی از اعمالشان را به آنان بچشاند؛ باشد که [به سوی حق] بازگردند.

قُلۡ سِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلُۚ كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّشۡرِكِينَ ٤٢

[ای پیامبر، به مشرکان] بگو: «در زمین بگردید تا ببینید سرانجامِ کسانی که پیش از شما بودند چگونه بوده است؛ بیشتر آنان مشرک بودند [و به همین سبب هلاک شدند]».

فَأَقِمۡ وَجۡهَكَ لِلدِّينِ ٱلۡقَيِّمِ مِن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَ يَوۡمࣱ لَّا مَرَدَّ لَهُۥ مِنَ ٱللَّهِۖ يَوۡمَئِذࣲ يَصَّدَّعُونَ ٤٣

به سوى دین مستقیم [و پایدار] روی آور پیش از آنكه روزى از جانب الله فرارسد كه بازگشتى ندارد. در آن روز، [مردم] پراکنده می‌شوند [گروهی به بهشت می‌روند و گروهی به دوزخ].

مَن كَفَرَ فَعَلَيۡهِ كُفۡرُهُۥۖ وَمَنۡ عَمِلَ صَٰلِحࣰا فَلِأَنفُسِهِمۡ يَمۡهَدُونَ ٤٤

هر کس کفر بورزد، کفرش به زیان [خودِ] اوست و هر کس کاری شایسته انجام دهد، [بهشت را] برای خود آماده می‌سازند.

لِيَجۡزِيَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ مِن فَضۡلِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡكَٰفِرِينَ ٤٥

تا [الله] کسانی را که ایمان آورده‌اند و کارهای شایسته انجام داده‌اند، از فضل خود پاداش دهد. بی‌تردید، او تعالی کافران را دوست ندارد.

وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦٓ أَن يُرۡسِلَ ٱلرِّيَاحَ مُبَشِّرَٰتࣲ وَلِيُذِيقَكُم مِّن رَّحۡمَتِهِۦ وَلِتَجۡرِيَ ٱلۡفُلۡكُ بِأَمۡرِهِۦ وَلِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ٤٦

از نشانه‌های [قدرتِ] او این است که باد‌های بشارت‌بخش را [با مژدۀ باران] می‌فرستد تا از رحمت خویش به شما بچشاند و کشتی‏ها به فرمانش حرکت کنند تا از بخشش او [روزی] بجویید؛ باشد که شکر به جای آورید.

وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ رُسُلًا إِلَىٰ قَوۡمِهِمۡ فَجَآءُوهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَٱنتَقَمۡنَا مِنَ ٱلَّذِينَ أَجۡرَمُواْۖ وَكَانَ حَقًّا عَلَيۡنَا نَصۡرُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ٤٧

و در حقیقت، پیش از تو [نیز] پیامبرانی را به سوی قومشان فرستادیم و آنان با دلایل روشن نزد‌شان آمدند [ولی آن دلایل را تکذیب کردند]؛ سپس از کسانی که مرتکب گناه شده بودند انتقام گرفتیم [و مؤمنان را نجات دادیم] و یاری‏دادن مؤمنان [حقی] بر عهدۀ ما بود.

ٱللَّهُ ٱلَّذِي يُرۡسِلُ ٱلرِّيَٰحَ فَتُثِيرُ سَحَابࣰا فَيَبۡسُطُهُۥ فِي ٱلسَّمَآءِ كَيۡفَ يَشَآءُ وَيَجۡعَلُهُۥ كِسَفࣰا فَتَرَى ٱلۡوَدۡقَ يَخۡرُجُ مِنۡ خِلَٰلِهِۦۖ فَإِذَآ أَصَابَ بِهِۦ مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦٓ إِذَا هُمۡ يَسۡتَبۡشِرُونَ ٤٨

الله است که باد‌ها را روانه می‌کند و [آنها نیز تودۀ] ابری را به حرکت درمی‌آورند و [الله] آنها را چنان که می‌خواهد در [پهنۀ] آسمان می‌گسترانَد و به صورت پاره‌هایی درمی‌آورَد و باران را می‌بینی که از میان آن [ابرها] بیرون می‌آید؛ و چون [پروردگار مهربان] این [بارانِ حیات‌بخش] را به هر یک از بندگانش که بخواهد فرو‌بارَد، آنگاه است که شادمان می‌شوند.

وَإِن كَانُواْ مِن قَبۡلِ أَن يُنَزَّلَ عَلَيۡهِم مِّن قَبۡلِهِۦ لَمُبۡلِسِينَ ٤٩

و قطعاً پیش از آنکه بر آنان ببارد، [آری] پیش از آن، ناامید بودند.

فَٱنظُرۡ إِلَىٰٓ ءَاثَٰرِ رَحۡمَتِ ٱللَّهِ كَيۡفَ يُحۡيِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَآۚ إِنَّ ذَٰلِكَ لَمُحۡيِ ٱلۡمَوۡتَىٰۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءࣲ قَدِيرࣱ ٥٠

پس به آثار رحمت الهی بنگر که چگونه زمین را پس از خشکی و خزانش زنده می‌کند. به راستی، اوست که یقیناً زندگی‌بخشِ مردگان است و او تعالی بر هر چیزی تواناست.

وَلَئِنۡ أَرۡسَلۡنَا رِيحࣰا فَرَأَوۡهُ مُصۡفَرࣰّا لَّظَلُّواْ مِنۢ بَعۡدِهِۦ يَكۡفُرُونَ ٥١

اگر بادی [سوزان] بفرستیم و آن [کشتزارهایشان] را زرد [و پژمرده] ببینند، قطعاً پس از آن، ناسپاسی می‌کنند.

فَإِنَّكَ لَا تُسۡمِعُ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَلَا تُسۡمِعُ ٱلصُّمَّ ٱلدُّعَآءَ إِذَا وَلَّوۡاْ مُدۡبِرِينَ ٥٢

[ای پیامبر،] تو هرگز نمی‌توانی مردگان را شنوا سازی و آواى دعوت [حق را] را به گوش كران برسانى؛ آنگاه که آنان پشت می‌کنند و روی می‌گردانند.

وَمَآ أَنتَ بِهَٰدِ ٱلۡعُمۡيِ عَن ضَلَٰلَتِهِمۡۖ إِن تُسۡمِعُ إِلَّا مَن يُؤۡمِنُ بِـَٔايَٰتِنَا فَهُم مُّسۡلِمُونَ ٥٣

و تو راهنمای کوردلان از گمراهی‌شان نیستی. تو تنها [سخن حق را] به گوش کسانی می‌رسانی که به آیات ما ایمان دارند و [در برابر فرمان الله] تسلیمند.

۞ ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَكُم مِّن ضَعۡفࣲ ثُمَّ جَعَلَ مِنۢ بَعۡدِ ضَعۡفࣲ قُوَّةࣰ ثُمَّ جَعَلَ مِنۢ بَعۡدِ قُوَّةࣲ ضَعۡفࣰا وَشَيۡبَةࣰۚ يَخۡلُقُ مَا يَشَآءُۚ وَهُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡقَدِيرُ ٥٤

الله است که شما را از [آب] بی‌ارزشی آفرید؛ سپس بعد از ناتوانى [دوران خردسالی،] نیرومندى بخشید؛ آنگاه پس از نیرومندى، ضعف و کهنسالی پدید آورد. او هر چه بخواهد می‌آفریند و او دانای تواناست.

وَيَوۡمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ يُقۡسِمُ ٱلۡمُجۡرِمُونَ مَا لَبِثُواْ غَيۡرَ سَاعَةࣲۚ كَذَٰلِكَ كَانُواْ يُؤۡفَكُونَ ٥٥

و روزی که قیامت برپا گردد، گناهکاران سوگند یاد می‌کنند که جز ساعتی [در گور] درنگ نکرده‌اند. آنان [در دنیا نیز] این گونه به انحراف كشیده مى‏شدند.

وَقَالَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ وَٱلۡإِيمَٰنَ لَقَدۡ لَبِثۡتُمۡ فِي كِتَٰبِ ٱللَّهِ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡبَعۡثِۖ فَهَٰذَا يَوۡمُ ٱلۡبَعۡثِ وَلَٰكِنَّكُمۡ كُنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ ٥٦

و کسانی که به آنان دانش و ایمان داده شده است [به گناهکاران] می‌گویند: «بی‌تردید، شما [بر اساس آنچه] در كتاب الله [مقدر بوده است] تا روز رستاخیز درنگ کرده‌اید. پس این روز رستاخیز است؛ اما شما نمی‌دانستید [و آن را انکار می‌کردید]».

فَيَوۡمَئِذࣲ لَّا يَنفَعُ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ مَعۡذِرَتُهُمۡ وَلَا هُمۡ يُسۡتَعۡتَبُونَ ٥٧

در آن روز، عذرخواهیِ کسانی که ستم کرده‌اند سودی ندارد و از آنان درخواستِ پوزش نمی‌شود.

وَلَقَدۡ ضَرَبۡنَا لِلنَّاسِ فِي هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانِ مِن كُلِّ مَثَلࣲۚ وَلَئِن جِئۡتَهُم بِـَٔايَةࣲ لَّيَقُولَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِنۡ أَنتُمۡ إِلَّا مُبۡطِلُونَ ٥٨

به راستی که در این قرآن، از هر گونه مَثَلی برای مردم آوردیم؛ و اگر نشانه‌ای [در مورد راستگویی‌ات] برایشان بیاوری، کسانی که کفر ورزیدند می‌گویند: «شما باطل‌اندیشانی بیش نیستید».

كَذَٰلِكَ يَطۡبَعُ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِ ٱلَّذِينَ لَا يَعۡلَمُونَ ٥٩

الله بر دل‏های کسانی که [سخن حق را] نمی‌فهمند، این گونه مُهر [غفلت] می‌نهد.

فَٱصۡبِرۡ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقࣱّۖ وَلَا يَسۡتَخِفَّنَّكَ ٱلَّذِينَ لَا يُوقِنُونَ ٦٠

[ای پیامبر، بر آزار و تکذیبِ مشرکان] شکیبا باش [که] قطعاً وعدۀ [یاریِ] الله، حق است؛ و مبادا کسانی که [به رستاخیز] باور ندارند، تو را از شکیبایی بازدارند.

ترجمه‌های دیگر این سوره

تفسیر این سوره به عربی ترجمهٔ فارسی 1

سوره‌ها

1 Al-Fatihah فاتحه · 7 آیه · مکی جزء 1 · نزول: 5 الفاتحة 2 Al-Baqarah بقره · 286 آیه · مدنی جزء 1 · نزول: 87 البقرة 3 Al-Imran آل عمران · 200 آیه · مدنی جزء 3 · نزول: 89 آل عمران 4 An-Nisa' نساء · 176 آیه · مدنی جزء 4 · نزول: 92 النساء 5 Al-Ma'idah مائده · 120 آیه · مدنی جزء 6 · نزول: 112 المائدة 6 Al-An'am أنعام · 165 آیه · مکی جزء 7 · نزول: 55 الأنعام 7 Al-A'raf أعراف · 206 آیه · مکی جزء 8 · نزول: 39 الأعراف 8 Al-Anfal أنفال · 75 آیه · مدنی جزء 9 · نزول: 88 الأنفال 9 At-Taubah توبه · 129 آیه · مدنی جزء 10 · نزول: 113 التوبة 10 Yunus یونس · 109 آیه · مکی جزء 11 · نزول: 51 يونس 11 Hood هود · 123 آیه · مکی جزء 11 · نزول: 52 هود 12 Yusuf یوسف · 111 آیه · مکی جزء 12 · نزول: 53 يوسف 13 Ar-Ra'd رعد · 43 آیه · مدنی جزء 13 · نزول: 96 الرعد 14 Ibrahim إبراهیم · 52 آیه · مکی جزء 13 · نزول: 72 إبراهيم 15 Al-Hijr حجر · 99 آیه · مکی جزء 14 · نزول: 54 الحجر 16 An-Nahl نحل · 128 آیه · مکی جزء 14 · نزول: 70 النحل 17 Al-Isra إسراء · 111 آیه · مکی جزء 15 · نزول: 50 الإسراء 18 Al-Kahf كهف · 110 آیه · مکی جزء 15 · نزول: 69 الكهف 19 Maryam مریم · 98 آیه · مکی جزء 16 · نزول: 44 مريم 20 Ta­Ha طه · 135 آیه · مکی جزء 16 · نزول: 45 طه 21 Al-Anbiya' أنبیاء · 112 آیه · مکی جزء 17 · نزول: 73 الأنبياء 22 Al-Hajj حج · 78 آیه · مدنی جزء 17 · نزول: 103 الحج 23 Al-Mu'minun مؤمنون · 118 آیه · مکی جزء 18 · نزول: 74 المؤمنون 24 An-Nur نور · 64 آیه · مدنی جزء 18 · نزول: 102 النور 25 Al-Furqan فرقان · 77 آیه · مکی جزء 18 · نزول: 42 الفرقان 26 Ash-Shu'ara' شعراء · 227 آیه · مکی جزء 19 · نزول: 47 الشعراء 27 An-Naml نمل · 93 آیه · مکی جزء 19 · نزول: 48 النمل 28 Al-Qasas قصص · 88 آیه · مکی جزء 20 · نزول: 49 القصص 29 Al-'Ankabut عنكبوت · 69 آیه · مکی جزء 20 · نزول: 85 العنكبوت 30 Ar­Room روم · 60 آیه · مکی جزء 21 · نزول: 84 الروم 31 Luqman لقمان · 34 آیه · مکی جزء 21 · نزول: 57 لقمان 32 As­Sajdah سجده · 30 آیه · مکی جزء 21 · نزول: 75 السجدة 33 Al­Ahzab أحزاب · 73 آیه · مدنی جزء 21 · نزول: 90 الأحزاب 34 Saba' سبأ · 54 آیه · مکی جزء 22 · نزول: 58 سبأ 35 Fatir فاطر · 45 آیه · مکی جزء 22 · نزول: 43 فاطر 36 Ya­Sin یس · 83 آیه · مکی جزء 22 · نزول: 41 يس 37 As-Saffat صافات · 182 آیه · مکی جزء 23 · نزول: 56 الصافات 38 Sad ص · 88 آیه · مکی جزء 23 · نزول: 38 ص 39 Az-Zumar زمر · 75 آیه · مکی جزء 23 · نزول: 59 الزمر 40 Ghafir غافر · 85 آیه · مکی جزء 24 · نزول: 60 غافر 41 Fussilat فصلت · 54 آیه · مکی جزء 24 · نزول: 61 فصلت 42 Ash-Shura شورى · 53 آیه · مکی جزء 25 · نزول: 62 الشورى 43 Az-Zukhruf زخرف · 89 آیه · مکی جزء 25 · نزول: 63 الزخرف 44 Ad-Dukhan دخان · 59 آیه · مکی جزء 25 · نزول: 64 الدخان 45 Al-Jathiya جاثیه · 37 آیه · مکی جزء 25 · نزول: 65 الجاثية 46 Al-Ahqaf أحقاف · 35 آیه · مکی جزء 26 · نزول: 66 الأحقاف 47 Muhammad محمد · 38 آیه · مدنی جزء 26 · نزول: 96 محمد 48 Al-Fath فتح · 29 آیه · مدنی جزء 26 · نزول: 111 الفتح 49 Al-Hujurat حجرات · 18 آیه · مدنی جزء 26 · نزول: 106 الحجرات 50 Qaf ق · 45 آیه · مکی جزء 26 · نزول: 34 ق 51 Az-Zariyat ذاریات · 60 آیه · مکی جزء 26 · نزول: 67 الذاريات 52 At-Tur طور · 49 آیه · مکی جزء 27 · نزول: 76 الطور 53 An-Najm نجم · 62 آیه · مکی جزء 27 · نزول: 23 النجم 54 Al-Qamar قمر · 55 آیه · مکی جزء 27 · نزول: 37 القمر 55 Ar-Rahman رحمن · 78 آیه · مدنی جزء 27 · نزول: 97 الرحمن 56 Al-Waqi'ah واقعه · 96 آیه · مکی جزء 27 · نزول: 46 الواقعة 57 Al-Hadid حدید · 29 آیه · مدنی جزء 27 · نزول: 94 الحديد 58 Al-Mujadilah مجادله · 22 آیه · مدنی جزء 28 · نزول: 105 المجادلة 59 Al-Hashr حشر · 24 آیه · مدنی جزء 28 · نزول: 101 الحشر 60 Al-Mumtahinah ممتحنه · 13 آیه · مدنی جزء 28 · نزول: 91 الممتحنة 61 As-Saff صف · 14 آیه · مدنی جزء 28 · نزول: 109 الصف 62 Al-Jumu'ah جمعه · 11 آیه · مدنی جزء 28 · نزول: 110 الجمعة 63 Al-Munafiqun منافقون · 11 آیه · مدنی جزء 28 · نزول: 104 المنافقون 64 At-Taghabun تغابن · 18 آیه · مدنی جزء 28 · نزول: 108 التغابن 65 At-Talaq طلاق · 12 آیه · مدنی جزء 28 · نزول: 99 الطلاق 66 At-Tahrim تحریم · 12 آیه · مدنی جزء 28 · نزول: 107 التحريم 67 Al-Mulk ملك · 30 آیه · مکی جزء 29 · نزول: 77 الملك 68 Al-Qalam قلم · 52 آیه · مکی جزء 29 · نزول: 2 القلم 69 Al-Haqqah حاقه · 52 آیه · مکی جزء 29 · نزول: 87 الحاقة 70 Al-Ma'arij معارج · 44 آیه · مکی جزء 29 · نزول: 79 المعارج 71 Nooh نوح · 28 آیه · مکی جزء 29 · نزول: 71 نوح 72 Al-Jinn جن · 28 آیه · مکی جزء 29 · نزول: 40 الجن 73 Al-Muzzammil مزمل · 20 آیه · مکی جزء 29 · نزول: 3 المزمل 74 Al-Muddaththir مدثر · 56 آیه · مکی جزء 29 · نزول: 4 المدثر 75 Al-Qiyamah قیامه · 40 آیه · مکی جزء 29 · نزول: 31 القيامة 76 Al-Insan إنسان · 31 آیه · مدنی جزء 29 · نزول: 98 الإنسان 77 Al-Mursalat مرسلات · 50 آیه · مکی جزء 29 · نزول: 33 المرسلات 78 An-Naba' نبأ · 40 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 80 النبأ 79 An-Nazi'at نازعات · 46 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 81 النازعات 80 'Abasa عبس · 42 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 24 عبس 81 At-Takwir تكویر · 29 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 7 التكوير 82 Al-Infitar انفطار · 19 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 82 الإنفطار 83 Al-Mutaffifin مطففین · 36 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 86 المطففين 84 Al-Inshiqaq انشقاق · 25 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 83 الإنشقاق 85 Al-Buruj بروج · 22 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 27 البروج 86 At-Tariq طارق · 17 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 36 الطارق 87 Al-A'la أعلى · 19 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 8 الأعلى 88 Al-Ghashiyah غاشیه · 26 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 68 الغاشية 89 Al-Fajr فجر · 30 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 10 الفجر 90 Al-Balad بلد · 20 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 35 البلد 91 Ash-Shams شمس · 15 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 26 الشمس 92 Al-Lail لیل · 21 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 9 الليل 93 Ad-Duha ضحى · 11 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 11 الضحى 94 Ash-Sharh شرح · 8 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 12 الشرح 95 At-Tin تین · 8 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 28 التين 96 Al-'Alaq علق · 19 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 1 العلق 97 Al-Qadr قدر · 5 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 25 القدر 98 Al-Baiyinah بینه · 8 آیه · مدنی جزء 30 · نزول: 100 البينة 99 Az-Zalzalah زلزله · 8 آیه · مدنی جزء 30 · نزول: 93 الزلزلة 100 Al-'Adiyat عادیات · 11 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 14 العاديات 101 Al-Qari'ah قارعه · 11 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 30 القارعة 102 At-Takathur تكاثر · 8 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 16 التكاثر 103 Al-'Asr عصر · 3 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 13 العصر 104 Al-Humazah همزه · 9 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 32 الهمزة 105 Al-Fil فیل · 5 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 19 الفيل 106 Quraish قریش · 4 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 29 قريش 107 Al-Ma'un ماعون · 7 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 17 الماعون 108 Al-Kauthar كوثر · 3 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 15 الكوثر 109 Al-Kafirun كافرون · 6 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 18 الكافرون 110 An-Nasr نصر · 3 آیه · مدنی جزء 30 · نزول: 114 النصر 111 Al-Masad مسد · 5 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 6 المسد 112 Al-Ikhlas إخلاص · 4 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 22 الإخلاص 113 Al-Falaq فلق · 5 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 20 الفلق 114 An-Nas ناس · 6 آیه · مکی جزء 30 · نزول: 21 الناس

تنظیمات خواندن

نما
مقایسه با

حداکثر دو ترجمهٔ دیگر برگزینید تا زیر هر آیه نمایش داده شوند.

اندازهٔ متن عربی
100%
اندازهٔ ترجمه
100%
فاصلهٔ سطرها
پوسته

آیه

صفحهٔ آیه تفسیر عربی
برجسته‌سازی

برجسته‌سازی‌ها در همین مرورگر می‌مانند و در صفحهٔ نشانک‌ها فهرست می‌شوند. /bookmarks