صفحهٔ 585
عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ ١
[پیامبر] چهره در هم کشید و روی برگردانْد
أَن جَآءَهُ ٱلۡأَعۡمَىٰ ٢
از اینکه آن نابینا [= عبدالله بن اُمّ مَکتوم] نزدش آمد.
وَمَا يُدۡرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ ٣
و [ای پیامبر،] تو چه میدانی؟ چه بسا او [از گناهانش] پاک شود،
أَوۡ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكۡرَىٰٓ ٤
یا پند گیرد و این پند به سودش باشد.
أَمَّا مَنِ ٱسۡتَغۡنَىٰ ٥
اما آن کس که [از ایمان] بینیازی میورزد
فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ ٦
تو به او روی میآوری؛
وَمَا عَلَيۡكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ ٧
در حالی که اگر او خود را [از کفر] پاک نسازد، ایرادی بر تو نیست؛
وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسۡعَىٰ ٨
اما کسی که شتابان به سراغ تو میآید
وَهُوَ يَخۡشَىٰ ٩
و [از الله] میترسد،
فَأَنتَ عَنۡهُ تَلَهَّىٰ ١٠
تو از او غافل میشوی [و به دیگران میپردازی].
كَلَّآ إِنَّهَا تَذۡكِرَةࣱ ١١
هرگز چنین نیست؛ بیگمان، این [آیات برای] تذکر و یادآوری است.
فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ ١٢
پس هر کس که بخواهد، [میتواند] از آن پند گیرد.
فِي صُحُفࣲ مُّكَرَّمَةࣲ ١٣
در صحیفههای ارجمندی [ثبت] است.
مَّرۡفُوعَةࣲ مُّطَهَّرَةِۭ ١٤
[در جایگاهی] بلندپایه و پاکیزه [از پلیدی]
بِأَيۡدِي سَفَرَةࣲ ١٥
در دست سفیران [وحی] است
كِرَامِۭ بَرَرَةࣲ ١٦
[که] بزرگوار و نیکوکارند.
قُتِلَ ٱلۡإِنسَٰنُ مَآ أَكۡفَرَهُۥ ١٧
مرگ بر انسان [کافر، که] چقدر ناسپاس است!
مِنۡ أَيِّ شَيۡءٍ خَلَقَهُۥ ١٨
[الله] او را از چه چیز آفریده است؟
مِن نُّطۡفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ ١٩
او را از نطفۀ [ناچیزی] آفرید، سپس او را موزون ساخت.
ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ ٢٠
آنگاه راه را برایش آسان نمود.
ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقۡبَرَهُۥ ٢١
آنگاه [پس از پایان عمر،] او را میرانْد و در قبر [پنهان] نمود.
ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ ٢٢
سپس هر گاه بخواهد، او را [زنده میکند و] برمیانگیزد.
كَلَّا لَمَّا يَقۡضِ مَآ أَمَرَهُۥ ٢٣
هرگز چنین نیست [که او میپندارد]. او هنوز آنچه را که [الله] فرمان داده به جای نیاورده است.
فَلۡيَنظُرِ ٱلۡإِنسَٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ ٢٤
انسان باید به غذای خویش [و آفرینشِ آن] بنگرد:
أَنَّا صَبَبۡنَا ٱلۡمَآءَ صَبࣰّا ٢٥
ما آب فراوان [از آسمان] فروریختیم،
ثُمَّ شَقَقۡنَا ٱلۡأَرۡضَ شَقࣰّا ٢٦
سپس زمین را از هم شکافتیم،
فَأَنۢبَتۡنَا فِيهَا حَبࣰّا ٢٧
آنگاه دانه[های فراون] در آن رویاندیم،
وَعِنَبࣰا وَقَضۡبࣰا ٢٨
و انگور و سبزی [خوراکی بسیار]،
وَزَيۡتُونࣰا وَنَخۡلࣰا ٢٩
و زیتون و نخل،
وَحَدَآئِقَ غُلۡبࣰا ٣٠
و باغهایی [انبوه و] پردرخت،
وَفَٰكِهَةࣰ وَأَبࣰّا ٣١
و [انواع] میوه و علوفه [پدید آوردیم].
مَّتَٰعࣰا لَّكُمۡ وَلِأَنۡعَٰمِكُمۡ ٣٢
[همۀ اینها] برای بهرهگیری شما و چهارپایانتان است.
فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ ٣٣
هنگامی که [آن] صدای مهیب [قیامت] فرارسد،
يَوۡمَ يَفِرُّ ٱلۡمَرۡءُ مِنۡ أَخِيهِ ٣٤
روزی که انسان از برادرش میگریزد
وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ ٣٥
و از مادرش و از پدرش
وَصَٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ ٣٦
و از زنش و پسرانش [نیز میگریزد]،
لِكُلِّ ٱمۡرِيࣲٕ مِّنۡهُمۡ يَوۡمَئِذࣲ شَأۡنࣱ يُغۡنِيهِ ٣٧
در آن روز، هر کس را کاری است که او را به خودش سرگرم میدارد [و از دیگری بازمیدارد].
وُجُوهࣱ يَوۡمَئِذࣲ مُّسۡفِرَةࣱ ٣٨
چهرههایی در آن روز، گشاده و روشن است.
ضَاحِكَةࣱ مُّسۡتَبۡشِرَةࣱ ٣٩
[به خاطر نعمت و رحمتِ الله] خندان و شاد است.
وَوُجُوهࣱ يَوۡمَئِذٍ عَلَيۡهَا غَبَرَةࣱ ٤٠
و چهرههایی در آن روز، غبارآلود است.
صفحهٔ 586
تَرۡهَقُهَا قَتَرَةٌ ٤١
سیاهی [و تاریکی] آنها را پوشانده است.
أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَفَرَةُ ٱلۡفَجَرَةُ ٤٢
اینان همان کافرانِ بدکردارند.